Book 1

Libros Naturalis Historiae, novicium Camenis Quiritium tuorum opus, natos apud me proxima fetura licentiore epist u la narrare constitui tibi, iucundissime Imperator; sit enim haec tui praefatio, verissima, dum maxim i consenescit in patre. namque tu solebas nugas esse aliquid meas putare, ut obiter emolliam Catullum conterraneum meum (agnoscis et hoc castrense verbum): ille enim, ut scis, permutatis prioribus syllabis duriusculum se fecit quam volebat existimari a Veraniolis suis et Fa b ul l is. simul ut hac mea petulantia fiat quod proxime non fieri questus es in alia procaci epist u la nostra, ut in quaedam acta exeat sciantque omnes quam ex aequo tecum vivat imperium. triumphalis et censorius tu sexiesque consul ac tribuniciae potestatis particeps et, quod his nobilius fecisti, dum illud patri pariter et equestri ordini praestas, praefectus praetorii eius omniaque haec rei publicae es: nobis quidem qualis in castrensi contubernio, nec quicquam in te mutavit fortunae amplitude, nisi ut prodesse tantundem posses e t velles. itaque cum ceteris in veneratione tui pateant omnia a lia, nobis ad colendum te familiarius audacia sola superest: hanc igitur tibi imputabis et in nostra culpa tibi ignosces. perfricui faciem nec tamen profeci, quoniam alia via occurris ingens et longius etiam summoves ingenii fascibus. fulgurar e in nullo umquam verius dicta vis eloquentiae, tribunicia potestas facundiae. quanto tu ore patris laudes tonas! quanto fratris amas! quantus in poetica es! o magna fecunditas animi! quem ad modum fratrem quoque imitareris excogitasti.

Sed haec quis possit intrepidus aestimare subiturus ingenii tui iudicium, praesertim lacessitum? neque enim similis est condicio publicantium et nominatim tibi dicantium. tum possem dicere: 'Quid ista legis, Imperator? humili vulgo scripta sunt, agricolarum, opificum turbae, denique studiorum otiosis. quid te iudicem facis? cum hanc operam condicerem, no n e r as in hoc albo. Maiorem te sciebam, quam ut descensurum huc putarem.' praeterea est quaedam publica etiam eruditorum reiectio. utitur illa et M. Tullius extra omnem ingeni i al e am positus et, quod miremur, per advocatum defenditur: nec doctissimis. Manium Persium haec legere nolo, Iunium Congium volo. quod si hoc Lucilius, qui primus condidit stili nasum, dicendum sibi putavit, Cicero mutuandum, praesertim cum de re publica scriberet, quanto nos causatius ab aliquo iudice defendimur? sed haec ego mihi nunc patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert, sortiatur aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus interest 'apud invitatum hospitem et oblatum. cum apud Catonem, ilium ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus ine m ptis gaudentem, flagrantibus comitiis pecunias deponerent candidati, hoc se facere, quod tum pro innocentia e x rebus humanis summum esset, profitebantur. inde illa nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci, a quo rem inprobam petere nemo audet! cum tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat Gracchus, hoc adtestabatur vel inimico iudici se probari posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit quemcumque, cum eligit. unde provocatio appellatur. te quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum, summa eloquentia, summa eruditione praeditum, religiose adiri etiam a salutantibus scio, et ideo cura n t, quae tibi dicantur ut digna sint. verum dis lacte rustici multaeque gentes et mola litant salsa qui non habent tura, nec ulli fuit vitio deos colere quoquo modo posset.

Meae quidem temeritati accessit hoc quoque, quod levioris operae hos tibi dedicavi libellos. nam nec ingenii sunt capaces, quod alioqui i n nobis perquam mediocre erat, neque admittunt excessus aut orationes sermonesve au t casus mirabiles vel eventus varios, iucunda dictu aut legentibus blanda sterili materia: rerum natura, hoc est vita, narratur, et haec sordidissima sui parte a c plurimarum rerum aut rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris etiam, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter est non trita auctoribus via nec qua peregrinari animus expet a t. nemo apud nos qu i idem temptaverit, nemo apud Graecos qui unus omnia ea tractaverit. magna pars studiorum amoenitates quaerimus; quae vero tractata ab aliis dicuntur inmensae subtilitatis, obscuris rerum tenebris premuntur. An te omnia attingenda quae Graeci τῇ ἐγκυκλίου παιδείᾳ vocant, et tamen ignota aut incerta ingeniis facta; alia vero ita multis prodita, ut in fastidium sint adducta. res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem, onnibus vero naturam et naturae sua omnia. itaque etiam non assecutis voluisse abunde pulchrum atque magnificum est.

Equidem ita sentio, peculiarem in studiis causam eorum esse, qui difficultatibus victis utilitatem iuvandi praetulerint gratiae placendi, idque iam et in aliis operibus ipse feci et profiteor mirari me T. Livium, auctorem celeberrimum, in historiarum suarum, quas repetit ab origine urbis, quodam volumine sic orsum: iam sibi satis gloriae quaesitum, et potuisse se desidere, ni animus inquies pasceretur opere. profecto enim populi gentium victoris et Romani nominis gloriae, non suae, composuisse illa decuit. mains meritum esset operis amore, non animi causa, perseverasse et hoc populo Romano praestitisse, non sibi. XX rerum dignarum cura —quoniam, ut ait Domitius Piso, thesauros oportet esse, non libros—lectione voluminum circiter II, quorum pauca admodum studiosi attingunt propter secretum materiae, ex exquisitis auctoribus centum inclusimus XXXVI voluminibus, adiectis rebus plurimis, quas aut ignoraverant priores aut postea invenerat vita. nec dubitamus multa esse quae et nos praeterierint. homines enim sumus et occupati officiis subsicivisque temporibus ista curamus, id est nocturnis, ne quis vestrum putet his cessatum horis. dies vobis inpendimus, cum somno valetudinem computamus, vel hoc solo praemio contenti, quod, dum ista, ut ait M. Varro, musinamur, pluribus horis vivimus. profecto enim vita vigilia est. quibus de causis atque difficultatibus nihil auso promittere hoc ipsum tu praestas, quod ad te scribimus. haec fiducia operis, haec est indicatura. multa valde pretiosa ideo videntur, quia sunt templis dicata.

Vos quidem omnes, patrem, te fratremque, diximus opere iusto, temporum nostrorum historiam orsi a fine Aufidii. ubi sit ea, quaeres. iam pridem peracta sancitur et alioqui statutum erat heredi mandare, ne quid ambitioni dedisse vita iudicaretur. proinde occupantibus locum faveo, ego vero et posteris, quos scio nobiscum decertaturos, sicut ipsi fecimus cum prioribus. argumentum huius stomachi mei habebis quod in his voluminibus auctorum nomina praetexui. est enim benignum, ut arbitror, et plenum ingenui pudoris fateri per quos profeceris, non ut plerique ex i is, quos attigi, fecerunt. scito enim conferentem auctores me deprehendisse a iuratissimis ex proximis veteres transcriptos ad verbum neque n ominatos, non illa Vergiliana virtute, ut certarent, non Tul l iana simplicitate, qui de re publica Platonis se comitem profitetur, in consolatione filiae Crantorem, inquit, sequor, item Panaetium de officiis, quae volumina ediscenda, non modo in manibus cotidie habenda, nosti. obnoxii profecto animi et infelicis ingenii est deprehendi in furto malle quam mutuum reddere, cum praesertim sors fiat ex usura.

Inscriptionis apud Graecos mira felicitas: κηρίον inscripsere, quod volebant intellegi favum, alii κέρας ʼαμαλθείας, quod copiae cornu, ut vel lactis gallinacei sperare possis in volumine haustum; iam ἴα, μοῦσαι, πανδέκται, ἐγχειρίδια, λειμών, πίναξ, σχεδίων:: inscriptiones, propter quas vadimonium deseri possit; at cum intraveris, di deaeque, quam nihil in medio invenies! nostri gr av iores Antiquitatium, Exemplorum Artiumque, facetissimi Lucubration u m, puto quia B ibaculus erat et vocabatur paulo minus asserit Varro in satiris suis S esc uli xe et Flex t abula apud Graecos desiit nugari Diodorus et βιβλιοθήκης historiam suam inscripsit. Apion quidem grammaticus -hic quem Tiberius Caesar cymbalum mundi vocabat, cum pro pr i ae famae tympanum potius videri posset —immortalitate donari a se scripsit ad quos aliqua componebat. me non paenitet nullum festiviorem excogitasse titulum et, ne in totum videar Graecos insectari, ex illis mox velim intellegi ping endi fingendi que conditoribus, quos in libellis his invenies absoluta opera et illa quoque, quae mirando non satiamur, pendenti titulo inscripsisse, ut APELLES FACIEBAT aut POLYCLITUS, tamquam inchoata semper arte et inperfecta, ut contra iudiciorum varietates superesset artifici regressus ad veniam velut emendaturo quicquid desideraretur, si non esset interceptus. quare plenum verecundiae illud, quod omnia opera tamquam novissima inscripsere et tamquam singulis fato adempti. tria non amplius, ut opinor, absolute traduntur inscripta ILLE FECIT, quae suis locis reddam. quo apparuit summam artis securitatem auctori placuisse, et ob id magna invidia fuere omnia ea.

Ego plane meis adici posse multa confiteor, nec his solis, sed et omnibus quos edidi, ut obiter caveam istos Homeromastigas (ita enim verius dixerim), quoniam audio et Stoicos et dialecticos Epicureosque —nam de grammaticis semper expectavi—parturire adversus libellos, quos de grammatica edidi, et subinde abortus facere iam decem annis, cum celerius etiam elephanti pariant. ceu vero nesciam adversus Theophrastum, hominem in eloquentia tantum, ut nomen divinum inde invenerit, scripsisse etiam feminam, et proverbium inde natum suspendio arborem eligendi. non queo mihi temperare quo minus ad hoc pertinentia ipsa censorii Catonis verba ponam, ut appareat etiam Catoni de militari disciplina commentanti, qui sub Africano, immo vero et sub Hannibale didicisset militare et ne Africanum quidem ferre potuisset, qui imperator triumphum reportasset, paratos fuisse istos, qui obtrectatione alienae scientiae famam sibi aucupantur: Quid enim? a i t in eo volumine, scio ego, quae scripta sunt si palam proferantur, multos fore qui vitilitigent, sed ii potissimum, qui verae laudis expertes sunt. eorum ego orationes si v i praeterfluere. nec Plancus inlepide, cum diceretur Asinius Pollio orationes in eum parare, quae ab ipso aut libertis post mortem Planci ederentur, ne respondere posset: cum mortuis non nisi larvas luctari. quo dicto sic repercussit illas, ut apud eruditos nihil impudentius iudicetur. ergo securi etiam contra vitilitigatores, quos Cato eleganter ex vitiis et litigatoribus composuit—quid enim illi aliud quam litigant aut litem quaerunt?—, exequemur reliqua propositi. quia occupationibus tuis publico bono parcendum erat, quid singulis contineretur libris, huic epistulae subiunxi summaque cura, ne legendos eos haberes, operam dedi. tu per hoc et aliis praestabis ne perlegant, sed, ut quisque desiderabit aliquid, id tantum quaerat et sciat quo loco inveniat. hoc ante me fecit in litteris nostris Valerius Soranus in libris, quos ἐποπτίδων inscripsit

An finitus sit rnundus et an unus de forma eius de motu eius. cur mundus dicatur de elementis de deo de siderum errantium natura de lunae et solis defectibus. de nocte de magnitudine siderum quae quis invenerit in observatione caelesti (9. 10)

de lunae motu errantium motus et luminum 35 canonica quare eadem altiora; alias propiora videantur (13. 14)

catholica siderum errantium quae ratio colores eorum mutet solis motus. dierum inaequalitatis ratio quare fulmina lovi adsignentur intervalla siderum de sideribus musica de mundo geometrica de repentinis sideribus. de cometis. natura et situs et genera eorum (22. 23)

Hipparchea de sideribus agnoscendis de caelestibus prodigiis per exempla historica lampades, bolides trabes caelestes; chasma caeli de caeli coloribus de flamma caelesti de coronis caelestibus de circulis repentinis (28.29)

plures soles plures lunae dierum noctibus lux clipei ardentes ostentum caeli semel notatum de discursu stellarum de stellis quae Castores vocantur de aëre de statis tempestatibus (39-41)

de caniculae ortu vis temporum anni stata de incertis tempestatibus. de imbribus et quare lapidibus pluat de tonitribus et fulgetris qua ratione echo reddatur. ventorum genera, naturae, observations (44-48)

ecnephias, typbon turbines, presteres, vertices, alia prodigiosa genera tempestatum de fulminibus (51-56)

quibus in terris non cadant et quare genera fulgurum etmiracula

Etrusca observatio in i is et Romana de fulminibus evocandis catholica fulgurum quae numquam feriantur lacte pluisse, sanguine, carne, ferro, lana, lateribus coctis port ortent a de lapidibus caelo cad entibus. Anaxagorea de his arcus caelestis natura grandinis, nivis, pruinae, nebulae, roris. nubium imagines proprietates caeli in locis natura terrae de forma eius an sint antipodes, quomodo aqua terrae innexa. quae ratio fluminum (65. 66)

an circumdatus terrae oceanus quae portio terrae habitetur mediam esse mundi terram de obliquitate zonarum de inaequalitate climatum ubi eclipses non appareant et quare quae ratio diurnae lucis in terris gnomonica de ea re ubi et quando nullae umbrae, is ubi bis anno, ubi in contrarium umbrae ferantur (75. 76)

[ubi longissimi dies, ubi brevissimi]

de primo horologio quo mo do observentur dies differentia gentium ad rationem mundi de terrae motibus. de terrae hiatibus. signa motus futuri (81-83)

auxilia contra motus futuros portenta terrarum semel tradita miracula terrae motus quibus locis maria recesserint. insularum enascentium ratio (87. 88)

quae et quibus temporibus enatae sint quas terras interruperint maria quae insulae continenti adiunctae sint quae terrae in totum mari permutatae quae terrae ipsae se minuerint urbes haustae mari de spiraculis de terris semper trementibus. de insulis semper fluctuan tibus quibus locis non inpluat acervata terrarum miracula qua ratione aestus maris accedant et recedant ubi aestus extra rationem idem faciant miracula maris (101-105)

quae potentia lunae ad terrena et marina quae soils quare salsum mare ubi altissimum mare mirabilia fontium et fluminum ignium et aquarum iuncta miracula (107-110)

de maltha de naphtha quae loca semper ardeant ignium per se miracula terrae universae mensura harmonica mundi ratio

Summa: res et historiae et observations CCCCXVII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Sulpicio Gallo. Tito Caesare Imperatore. Q. Tuberone. Tullio Tirone. L. Pisone. T. Livio. Gornelio Nepote. Seboso. Caelio Antipatro. Fabiano. Antiate. Muciano. Caecina qui de Etrusca disciplina. Tarquitio qui item. lulio Aquila qui so item. Sergio Plauto.

EXTERNIS

Hipparcho. Timaeo. Sosigene. Petosiri. Nec h epso. Pythagoricis. Posidonio. Anaxi - mandro. Epigene. Eudoxo. Democrito. Critodemo. Thrasyllo. Serapione gnomonico. Euclide. Coerano philosopho, Dicaearcho. Archimede. Onesicrito. Eratosthene. Pythea. Herodoto. Aristotele. Ctesia. Artemidoro Ephesio. Isidoro Characeno. Theopompo.

situs; gentes, maria, oppida, portus; montes, flumina; mensurae; populi qui sunt aut fuerunt

Baeticae

Hispaniae citerioris

Narbonensis provinciae

Italiae usque Locros (6-10)

Tiberis, Roma insularum LXIII, in his

Baliarium

Corsicae

Sardiniae

Siciliae

Italiae Locris usque Ravennam (15-20)

de Pado

Italiae trans Padum (21.22)

Histriae

Alpium et gentium Alpinarum

Illyrici, Liburniae

Dalmatiae

Noricorum

Pannoniae

Moesiae iusularum lonii et Hadriatici

Summa: oppida et gentes...

Summa: flumina clara...

Summa: montes clari...

Summa: insulae...

Summa: quae intercidere oppida aut gentes...

Summa: res et historiae et observationes....

EX AVCTORIBVS

Turranio Gracile. Cornelio Nepote. T. Livio. Catone censorio. so M. Agrippa. M. Varrone. Divo Augusto. Varrone Atacino. Antiate. Hygino. L. Vetere. PomponioMela. Curionepatre. Caelio. Arruntio. Seboso. Licinio Muciano. 'Fabricio Tusco. L. Ateio. Ateio Capitone. Verrio Fkcco. L.Pisone. Gelliano. Valeriano.

EXTERNIS

Artemidoro. Alexandro polyhistore. Thucydide. Theophrasto. Isidoro. Theopompo. Metrodoro Scepsio. Callicrate. Xenophonte Lampsaceno. Diodoro Syracusano. Nymphodoro. Calliphane. Timagene.

situs, gentes, maria, oppida; portus, monies, flumina; mensurae; populi qui sunt aut fuerunt

Epiri (1-4)

Achaiae (5-10)

Graeciae. (11-13)

Thessaliae (14. 15)

Magnesiae

Macedoniae

Thraciae insularum ante eas terras(19-23), inter quas

Creta

Euboea

Cyclades

Sporades

Hellesponti, Ponti, Maeotidis

Daciae, Sarmatiae, Scythiae (25. 26)

insularum Ponti

Germaniae (28. 29)

insularum in Gallico oceano XCVI, quas inter Britannia

Belgicae Galliae

Lugdunensis Galliae

Aquitanicae Galliae citerioris Hispaniae ab oceano

Lusitaniae insularum in mari Atlantico universae Europae mensura

Summa: oppida et gentes.

Summa: flumina clara...

Summa: montium clari...

Summa: insulae...

Summa: quae intercidere oppida aut gentes...

Summa: res et historiae et observationes...

EX AVCTORIBVS

Catone censorio. M. Varrone. M. Agrippa. Divo Augusto. Varrone Atacino. Cornelio Nepote. Hygino. L. Vetere. Mela Pomponio. Licinio Muciano. Fabricio Tusco. Ateio Capitone. Ateio philologo.

EXTERNIS

Polybio. Hecataeo. Hellanico. Damaste. Eudoxo. Dicaearcho. Timostbene. Eratosthene.

Ephoro. Cratete grammatico. Serapione Antiochense. Callimacho. Artemidoro. Apollodoro. Agathocle. Timaeo Siculo. Myrsilo. Alexandro polyhistore. Thucydide. Dosiade.Anaximandro. Philistide Mallote. Dionysio. Aristide. Callidemo. Menaechmo. Aglaosthene. Anticlide. Heraclide. Philemone. Xenophonte. Pythea. Isidore. Philonide. Xenagora. Astynomo. Staphylo. Aristoerito. Metrodoro. Cleobulo. Posidonio.

situs, gentes, maria, oppida, portus, montes, flumina; mensurae; populi qui sunt aut fuerunt

Mauretanianim

Numidiae

Africae

Syrtium

Cyrenaicae (5. 6)

insularum circa Africam aversorum Africae

Aegypti (9-11)

Chorae, Tliebaidis, Nili Arabiae quae est ad mare Aegyptium

Idumaeae, Syriae, Palaestines, Samarrae (13. 14)

Iudaeae

Phoenices

Syriae Coeles, Syriae Antiochiae (18. 19)

Euphratis (20. 21)

Ciliciae et iunctarum gentium

Isauricae; Omanadum

Pisidiae

Lycaoniae

Pamphyliae

Tauri mentis

Lyciae

Cariae

Ioniae

Aeolidis

Troadis et iunctarum gentium insularum ante Asiam CCXII (34-39). in iis

Cypri

Rhodi, Coi

Sami

Chii

Lesbi

Hellespontus, Mysia

Phrygia

Galatia et iunctae gentes

Bithynia

Summa: oppida et gentes...

Summa: flumina clara...

Summa: montium clari...

Summa: insulae CXVIII Summa: quae intercidere oppida aut gentes...

Summa: res et historiae et observationes...

EX AVCTORIBVS

Agrippa. Suetonio Paulino. M. Varrone. Varrone Atacino. Cornelio Nepote. Hygino. L. Vetere. Mela. Domitio Corbulone. Licinio Muciano. Claudio Caesare. Arruntio. Livio filio. Seboso. actis triumphorum.

EXTERNIS

Iuba rege.Hecataeo.Hellanico. Damaste. Dicaearcho.Baetone. Timosthene. Philonide. Xenagora. Astynomo. Staphyl.o. Dionysio. Aristotele. Aristocrito. Ephoro. Eratosthene. Hipparcho. Panaetio. Serapione Antiocheno. Callimacho. Agathocle. Polybio. Timaeo mathematico. Hero doto. Myrsilo. Alexandro polyhistore. Metrodoro. Posidonio qui περίπλουν aut περιήγησιν. Sotade. Pyrrandro. Aristarcho Sicyonio. Eudoxo. Antigene. Callicrate. XenophonteLampsaceno. Diodoro Syracusano* Hannone. Himilcone. Nymphodoro. Calliphane. Artemidoro. Megasthene. Isidore. Cleobulo. Aristocreonte.

situs, gentes, maria, oppida, portus; montes; flumina; mensurae; populi qui sunt aut fuerunt

Ponti, Mariandynorum

Paphlagonum

Cappadocum (3. 8)

Themiscyrena regio et in ea gentes. Heniochi regio Colica et gentes. Achaeorum gentes. ceterae eodem tractu gentes

Bosporus Cimlerius

Maeotis. gentes circa Maeotim

Armenia minor, Armenia maior

Cyrus fluvius, Araxes fluvius

Albania, Hiberia et iunctae portae Caucasiae insulae in Ponto gentes a Scythico oceano

Caspium et Hyrcanium mare

Adiabene

Media, portae Caspiae gentes circa Hyrcanium mare

Scytharum gentes situs ab oceano Eoo. Seres

Indi (21-23)

Ganges

Indus

Taprobane

Ariani et iunctae gentes, navigationes in Indiam

Carmania sinus Persicus

Parthorum regna

Mesopotamia (30. 31)

Tigris

Arabia sinus maris Rubri et iunc- Trogodytice

Aethiopia insulae Aethiopici maris de insulis Fortunatis terrae per mensuras con-paratae digestio terrarum in parallelos et umbras pares

Summa: oppida MCXCV

Summa: gentes DLXXVI

Summa: flumina clara CXV

Summa: montes clari XXXVIII

Summa: insulae CVIII

Summa: quae intercidere oppida aut gentes XCV

Summa: res et historiae et observationes MMCCXIIII.

EX AVCTORIBVS

M. Agrippa. M. Varrone. Varrone Atacino. Cornelio Nepote. Hygino. L. Vetere. Mela Pomponio. Domitio Corbulone. Licinio Muciano. Claudio Caesare. Arruntio. Seboso. Fabricio Tusco. T. Livio F ilio. Seneca. Nigidio.

EXTERNIS

Iuba rege. Hecataeo. Hellanico. Damaste. Eudoxo. Dicaearcbo. Baetone. Timosthene. Patrocle. Demodamante. Glitarcho. Eratosthene. Alexandro Magno. Ephoro. Hipparcho. Panaetio. Callimacho. Artemidoro. Apollodoro. Agathocle. Polybio. Timaeo Siculo. Alexandro polyhistore. Isidoro. Amometo. Metro dor o. Posidonio. Onesicrito. Nearcho. Megasthene. Diogrieto. so Aristocreonte. Bione.Dalione. Simonide minore. Basile. Xenophonte Lampsaceno.

gentium mirabiles figurae prodigiosi partus de homine generando. pariendi tempora per inlustria exempla a mensibus VII ad XIII signa sexus in gravidis pertinentia ante partum monstruosi partus excisi utero qui sint vopisci de conceptu hominum. de generatione hominum similitudinum exempla numerosissimae subolis exempla ad quos annos generatio mensum in feminis miracula quae ratio generandi historica circa dentes. historica circa infantes magnitudinum exempla praeproperi infantes insignia corporum vires eximiae velocitas praecipua visus eximii auditus miraculum patientia corporis memoria vigor animi dementia, animi magnitude rerum gestarum claritas sumina tres summae virtutes in eodem? innocentia summa fortitude summa ingenia praecipua qui sapientissimi praecepta vitae utilissima de divinatione vir optimus iudicatus matronae pudicissimae summae pietatis exempla artibus excellentes (37-39)

astrologia, [grammatica]; medidna geometria, architectura pictura, scalptura aeraria, marmoraria; eboraria; caelatura pretia hominum insignia de felicitate summa raritas continuationis in familiis varietatis exempla mirabilia. bis proscriptus honorum exempla mirabilia decem res in uno felicissimae divi Augusti adversa quos di felicissimos iudica verint quem viventem ut deum coli iusserint. fulgurmirabile de spatiis vitae longissimisi de varietate nascendi in morbis exempla varia de morte qui e lati. revixerint subitae mortis exempla de sepultura de manibus, de anima quae quis in vita invenerit in quibus rebus primi gentium consensus, de antiquis litteris quando primum tonsores quando primum horologia

Summa: res et historiae et observations DCCXLVII.

EX AVCTORIBVS

Verrio Flacco. Gnaeo Gellio. Licinio Muciano. Masurio Sabino. Agrippina ClaudL M. Cicerone. Asinio Pollione. M. Varrone. Messala Rufo. Nepote Cornelio. Vergilio. T. Lrvio. Cordo. Melisso. Seboso. Cornelio Celso. Maximo VaLerio. Trogo. Nigidio Figulo. Pomponio Attico. Pediano Asc o nio. Fabiano. Catonecensorio. actis. Fabio Vestale.

EXTERNIS

Herodoto. Aristea. Baetone. Isigono. Cratete. Agatbarchide. Calliphane. Aristotele. Nymphodoro. Apollonide. Ph y larc h o. Damone. Megasthene. Ctesia. Taurone. Eudoxo. Onesicrito. Clitarcho. Duride. Artemidoro. Hippocrate medico. Asclepiade meso dico. Hesiodo. Anacreonte. Theopompo. Hellanico. Damaste. Ephoro. Epigene, Beroso. Petosiri. Nec h epso. Alexandro polyhistore. Xenopbonte. Callimacho. Democrito. Diyllo historico. Stratone qui contra Ephori εὑρήματα scripsit. Heraclide Pontico. Asclepiade qui τραγῳδούμενα. Philostephano. Hegesia. Arch e macho. Thucydide. Mnesigitone. Xenagora. Metrodoro Scepsio. Anticlide. Critodemo.

de elephantis (1-11)

de sensu eorum quando primum iuncti de docilitate eorum mirabilia in factis eorum de natura ferarum ad pericula sua intellegenda quando primum in Italia visi elephanti pugnae eorum quibus modis capiantur quibus domentur de partu eorum et reliqua natura ubi nascantur. Discordia eorum et draconum de sollertia animalium de draconibus mirae magnitudines serpentium de Scythicis animalibus. de septentrionalibus, de bisontibus; uris alce, achli, bonas o de leonibus (17-21)

quomodo gignantur quae genera eorum quae propria naturae quis primus leontomachiam Romae, quis plurimos in ea leones donaverit quis primus Romanorum iunxerit. mirabilia in leonum factis a dracone agnitus et servatus de pantheris (23. 24)

senatusconsultum et leges de Africanis. quis primus Romae Africanas et quando; quis plurimas de tigribus. quando primum Romae visa tigris. de natura earum fetu ca p to de camelis. genera eorum de camelopardali. quando primum Romae visa de chama. de cephis de rhinocerote de lynce et sp h ingibus. de crocottis. de cercopithecis

Aethiopiae terrestria animalia item Indiae. bestia visu interficiens de basiliscis serpentibus de lupis. unde fabula versipelli um serpentium genera de ichneumone de crocodile de scinco de hippopotamio quis primus ostenderit eum Romae et crocodilum medicinae ab animalibus repertae prognostica periculorum ex animalibus gentes ab animalibus subso latae de hyaenis (44-45)

de corocottis.de mantichoris de onagris de aquaticis et iisdem terrestribus (47-49)

de fibris, de lutris. de vitulo marino, de stellionibus de cervis de chamaeleonte de reliquis colorem mutantibus, tarandro, lycaone, thoe de hystrice de ursis. de fetu eorum de muribus Ponticis et Alpinis irenaceis leontophono. lynces rneles, sciuri de cocleis de lacertis canum natura (61-63)

exempla eorum circa dominos. qui proeliorum causa canes habuerint. de generatione eorum contra rabiem remedia equorum natura (64-67)

de ingeniis equorum. mira bilia quadrigarum.

generatio equorum vento concipientes de asinis. generatio in his mularum natura et reliquorum iumentorum de bubus (70. 71)

generatio eorum. Apis in Aegypto pecorum natura (72-75)

generatio eorum. genera lanae et colorum genera vestium caprarum natura et generatio suum item de feris subus. quis primus vivaria bestiarum instituerit de simiis de leperum generibus de semiferis animalibus quae quibus locis animalia non sint ubi et quae advents tanso tum noceant. ubi et quae indigenis tantum

Summa: res et historiae et observationes DCCLXXXVII.

EX AVCTORIBVS

Muciano. Procilio. Verrio Flacco. L. Pisone. Cornelio Valeriano. Catone censorio. Fenestella. Trogo. actis. Columella. Vergilio. Varrone. Lucilio. Metello Scipione. Cornelio Celso. Nigidio. Trebio Nigro. Pomponio Mela. Mamilio Sura.

EXTERNIS

Iuba rege. Polybio. Herodoto. Antipatro. Aristotele. Demetrio physico. Democrito. Theophrasto. Euanthe. S copa qui ʼὀλυμπιονίκας. Hierone rege. Attalo rege. Philometore rege. Ctesia. Duride. Philisto. Archyta. Phylarcho. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agatbocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Athenaeo. Diodoro Prieneo. Dione Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Hegesia Maroneo. Menandris Prieneo et Heracleote. Menecrate poeta. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitoma s fecit, Archelao rege. Nicandro.

aquatilium naturae.

quare maxima in mari animalia

Indici maris beluae quae in quoque oceano maximae de Tritonum et Nereidum figuris. de elephantorum marinorum figuris de bal a enis, de orcis an spirent pisces, an dormiant de delphinis (7-10)

quos amaverint quibus in locis societate cum hominibus piscentur alia circa eos mira de thyrsionibus de testudinibus (12. 13)

quae genera aquatilium testudinum et quo modo capiantur quis primus testudinem secare instituerit digestio aquatilium per species de vitulis marinis sive phocis. quae pilo careant et quomodo pariant quot genera piscium qui maximi pisces cordylae, pelamydes; thynni. membratim ex his salsura. apolecti, cybia amiae, scombri qui non sint pisces in Ponto. qui intrent, qui alia redeant quare pisces extra aquam exiliant. gladius piscis esse auguria ex piscibus in quo genere piscium mares non sint qui calculum in capite habeant. qui late ant hieme. qui hieme non capiantur nisi statis diebus qui aestate lateant. qui siderentur pisces de mugile de acipensere de lupo; de asello is de scaro; de mustela mullorum genera, sargus mirabilia piscium pretia non ubique eadem genera placere ce n i t a r I de branchis. de squamis vocales et sine branchis pisces qui in terram exeant. tempera capturae digestio piscium in figuras corporum, rhomborum et passerum differentia, de longis piscibus de piscium pinnis et natandi so ratione anguillae murenae planorum piscium genera echeneis. effectus eius qui pisces colorem mutent de hirundine. de pisce qui noctibus lucet. de cornut a. de dracone marino de piscibus sanguine caren tibus. qui pisces molles appellentur de saepia. de lolligine. de pectunculis. qui volent extra aquam de polypis (46-48)

de navigatore polypo de navigatore nauplio crusta intecti (50-52)

de locustis cancrorum genera, de pinotere. de echinis. de cocieis. de pectinibus concharum genera quanta luxuriae materia mari Sit de margaritis (54-59)

quomodo nascantur et ubi quomodo inveni a ntur quae genera unionum quae observanda in iis. quae natura eorum exempla circa eos quando primum in usum venerint Romae muricum natura (60-65)

de purpuris quae nationes purpurae quomodo ex his lanae tinguantur.

quando purpurae usus Romae, quando lati clavi et. praetextae de conchyliatis vestibus de amethysto tinguendo, de Tyrio, de h y s g ino, de cocco de pina et pinotere de sensu aquatilium. torpedo, pastinaca, scolopendrae, glanis. de ariete pisce de i is quae tertiam naturam habent animalium et fruticum. de urticis de spongeis. quae generaearum et ubi nascantur. animal esse eas de canicuiis de i is quae silicea testa cluduntur. quae sine sensu ullo in mari. de reliquis sordium animalibus de venenatis marinis de morbis piscium de generatione eorum (74-77)

mira generationum qui intra se et ova pariant et animal quorum in partu rumpatur venter, dein coeat qui volvas habeant. qui ipsi se ineant quae longissima vita piscium quis primus vivaria piscium instituerit. de ostreis quis murenarum vivaria instituerit. insignia piscinarum quis primus coclearum vivaria instituerit pisces terreni de muribus in Nilo quo mo do capiantur anthiae pisces de stellis marinis de dactylorum miraculis de inimicitiis inter se aquatilium et amicitiis

Summa: res et historiae et observationes DCL.

EX AVCTORIBVS

Turranio Gracile. Trogo. Maecenate. Alfio Flavo. Cornelio Nepote. Laberio mimographo. Fabiano. Fenestella. Muciano. Aelio Stilone. Seboso. Melisso. Seneca. Cicerone. Macro Aemilio. Messala Corvino. TrebioNigro.Nigidio.

EXTERNIS

Aristotele. Archelao rege. Callimacho. Democrito. Theophrasto. Thrasyllo. Hegesidemo. Sudine. Alexandro polyhistore.

volucrum naturae.

de struthocamelo (l)

phoenice aquilarum genera natura earum quando legionum signa esse coeperint de aquila quae in rogum virginis se misit vultur avis sanqualis. inmusulus accipitres (9-11)

buteo in quibus locis societate accipitres et homines aucupentur quae avis sola a suo genere interimatur. quae avis singula ova pariat milui digestio avium per genera de inauspicatis avibus. cornices quibus mensibus non sint inauspicatae de corvis de bubone aves quarum vita aut notitia intercidit quae a cauda nascantur de noctuis de pico Martio de iis quae uncos ungues habent de iis quae digitos habent (22-25)

de pavonibus quis primus pavonem cibi causa occiderit. quis farcire institue r it de gallinaceis quo modo castrentur. de gallinaceo locuto de ansere quis primus iecur anserinum institu e rit de Commageno chenalopeces, chenerotes, tetraones, otides grues de ciconiis de palmipede reliquo genere (32. 33)

de oloribus de avibus peregrinis quae veniunt coturnices, glottides, cychramus; otus de avibus nostris quae discedunt, et quo abeant hirundines, turdi, merulae, sturni de avibus quae plumas arnittunt in occultatione turtur, palumbis quae avium perennes, quae semestres, quae trimestres. galguli, upupae

Memnonides

Meleagrides

Seleucides ibis quae quibus locis aves non sint quae mut e nt colorem et vocem (42-45)

de oscimim genere de luscinis de melancoryphis. erithaci, phoenicuri oenanthe, chlorio tempus avium geniturae halcyones. dies earum navigabiles de reliquo aquaticarum genere sollertia avium in nidis (49-51)

hirundinum opera mira. ripariae a c a n thyllis merops. de perdicibus de columbis. opera earum mirabilia et pretia (52. 53. 54)

differentiae volatus avium et incessus apodes sive cypseli de pastu avium. Caprimulgi, platea de ingeniis avium. carduelis, taurus, anthus de avibus quae locuntur (58-60)

psittaci picae glandares propter corvum loquentem seditio populi Romani

Diomediae quae animalia nihil discant de potu avium. de porphyrione himantopodes de pastu avium (65. 66)

onocrotali de peregrinis avibus. Phalerides; Phasianae; Numidicae (67. 68)

phoenicopteri; attagenae, phalacrocoraces; pyrrhocoraces, lagopodes de novis avibus. bibiones de fabulosis avibus qui gallinas farcire institueri n t, quique hoc primi cons ul es vetuer i nt quis primus aviaria instituerit.

de Aesopi patina generatio avium (73-80)

quae praeter aves ova gignant ovorum genera et naturae vitia et remedia incubantium

Augustae ex ovis augurium quales gallinae optimae morbi earum et remedia ard e olarum genera sint oua urina quae om. E. ur- quae om.S quae sint ova urina, quae cynosura, quae hypenemia. quo modo optime serventur ova quae volucrum sola animalia pariat et lacte nutriat quae terrestrium ova pariant. serpentium generatio terrestrium omnium generatio (83-87)

quae sit animalium in uteris positio quorum animalium origo ad huc incerta sit de salamandris quae nascantur ex non genitis. quae nata nihil gignant. in quibus neuter sexus sit de sensibus animalium(88-90)

tactus omnibus esse. item gustatus. quibus visus praecipuus, quibus odoratus, qui-bus auditus. de talpis. ostreis auditus qui ex piscibus clarissime audiant qui ex piscibus maxime odorentur diversitas animalium in pastu (91-93)

quae venenis vivant, quae terra, quae fame aut so siti non intereant de diversitate potus quae inter se dissideant amicitiam animalium esse et affectus animalium. exempla affectus serpentium de somno animalium quae somnient

Summa: res et historiae et observationes DCCXCIIII.

EX AVCTORIBVS

Manilio. Cornelio Valeriano. actis. Umbricio Meliore. Masurio Sabino. Antistio Labeone. Trogo. Cremutio. M. Varrone. 15 Macro Aemilio. Melisso. Muciano. Nepote. Fabio Pictore. T. Lucretio. Cornelio Celso. Horatio. Deculone. Hygino.Sasernis. Nigidio. Mamilio Sura.

EXTERNIS

Homero. Phemonoe. Philemone. Boetho qui ὀρνιθογονίαν. Hy la qui de auguriis. Aristotele. Theopbrasto. Callimacho. Aeschylo. Hierone rege. Philometore rege. Archyta Tarentino. Amphilocho Atheniense. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Cbio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baccbio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense.Diodoro Prieneo. Dinone Colopbonio. Democrito. Diophane Nicaeense. Epigene Bhodio. Euagone Thasio. Euphronio Atbenaeo. Iuba. Androtione qui de agricultura. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diopbane qui ex Dionysio epitomas fecit. Nicandro. Onesicrito. Phylarcho. Hesiodo.

insectorum animalium genera, subtilitas in his rebus naturae an spirent. an habeant sanguinem de corpore eorum de apibus (4-23)

qui ordo in opere earum quid sit in eo commosis. quid sit pissoceros. quid sit propolis quid erithace sive sandaraca sive cerinthos ex quibus floribus opera fiant apium studio capti de fucis quae natura mellis quae optima mella quae genera mellis in singulis locis quomodo probentur. de erice sive tetra l ice sive sisyro quomodo apes generent quae regum in i is ratio aliquando et laetum omen esse examinum genera apium de morbis apium quae inimica apibus de continendis apibus de reparandis de vespis, crabronibus. quae animalia ex alieno suum faciant de bombyce Assyria (25-27)

de bombyliis, necydalis. quae prima invenerit bombycinam vestem de bombyce Coa. quo modo conficiatur Coa vestis de araneis (28. 29)

qui ex iis texant. quae materiae natura ad texendum generatio araneorum de scorpionibus de stellionibus de cieadis. sine ore esse et sine exitu cibi de pinnis insectorum de scarabaeis. lampyrides. reliqua scarabaeorum generis de locustis de formicis chrysallides, asilus, papiliones de i is animalibus quae ex ligno aut in ligno nascuntur sordium hominis animalia. quod animal minimum, aestatis animalia animal cui cibi exitus non Sit tineae, cantharides, culices. nivis animal ignium animal, pyrallis sive pyrotocum hemerobion animalium omnium persingula membra naturae et historiae (44-97)

quae apices habeant, quae cristas cornuum genera, quibus mobilia de capitibus. quibus nulla de capillo de ossibus capitis de cerebro de auribus. quae aures non habeant. quae sine auribus et sine foraminibus audiant de facie, de fronte. de superciliis de oculis (52-57)

quae sine oculis animalia. quae singulos tantum oculos habeant de diversitate oculorum quae ratio visus. noctu videntes de natura pupillae. quae non coniveant. quibus eruti oculi renascantur de palpebris quibus non sint, quibus ab altera tantum parte sint quibus genae non sint de malis de naribus buccis, labris, mento, maxillis de dentibus (61-64)

quae genera eorum. quibus non utraque parte sint, quibus cavi de serpentium dentibus. de veneno earum. cui volucri dentes mirabilia dentium aetas ruminantium ab iis de lingua quae sine ea. de ranarum sono. de palato de tonsillis. uva, epiglossis. arteriae; gula cervix, collum, spina guttur, fauces, stomachus de corde (69-71)

sanguine, animo quibus maxima corda, quibus minima, quibus bina quando in extis aspici coepta de pulmone quibus rnaximus, quibus minimus. quibus nihil aliud quam pulmo intus.quae causa velocitatis animalium de iocinere (73-76)

de capite extorum. haruspicum circa id observationes. quibus animalibus et in quibuslocis bina iocinera de felle ubi et quibus geminum. quibus animalium non sit. quibus animalium aliubi quam in iocinere quae vis eius quibus crescat cum Iuna et decrescat iocur.

haruspicum circa ea observationes et prodigia mira praecordia. risus natura de ventre. quibus nullus. quae sola vomant lactes, billae, alvus, colon, quare quaedam insatiabilia animalia de omento. de splene.

quibus animalium non sint de renibus ubi quaterni animalibus.

quibus nulli pectus, costae vesica. quibus animalium non sit.

ilia. de membranis uterus, de locis. de volvis. de suum volva, sumine quae adipem, quae sebum habeant.

de natura utriusque.

quae non pinguescant de medullis. quibus non sint de ossibus. de spinis.

quibus nec ossa nec spinae. cartilagines de nervis. quae sine nervis arteriae, venae (89-92)

quae nec venas nec arterias habeant.

de sanguine, de sudore quorum celerrime sanguis spissetur, quorum non coeat. cpiibus crassissimus, uibus tenuissimus, quibus nullus quibus certis temporibus anni nullus an in sanguine principatus de tergore de pilis et vestitu tergoris. quibus os intus et pedes subtus hirti de mammis quae volucrum mammas habeant.

notabilia animalium in uberibus de lacte (96. 97)

quod solum animal sugat in cursu.

de colostris. de caseis. ex quibus non fiant.

de coagulo.

genera alimenti ex lacte genera caseorum differentiae membrorum hominis a reliquis animalibus (98-113)

de bracchiis, de digitis de simiarum similitudine de unguibus de genibus et poplitibus in quibus membris corporis humani religio.

varices de gressu. de pedibus et cruribus de ungulis volucrum pedes pedes animalium a binis ad centenos.

de pumilionibus de genitalibus.

de hermaphroditis de testibus.

trium generuni semiviri de caudis de vocibus animalium de agnascentibus membris vitalitatis et rnorum notae ex membris hominum de anima. de victu quae veneno pasta ipsa non pereant et gustata necent quibus de causis homo non concoquat de reniediis cruditatium quem ad modum corpulentia contingat quem ad modum minuatur quae gustu famem et sitim sedent

Summa: res et historiae et observationes MMDCC.

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Hygino. Scrofa. Saserna. CelsoCornelio.Aemilio Macro. Vergilio. Columella. lulio Aquila qui de Etrusca discipline scripsit. Tarquitio qui item. Umbricio Meliore qui item. Catone censorio. Domitio Calvino. Trogo. Melisso. Fabiano. Muciano. Nigidio. Mamilio. Oppio.

EXTERNIS

Aristotele. Democrito. Neoptolemo qui μελιτουργικά. Aristomacho qui item. PMlisco qui item. Nicandro. Menecrate. Dionysio qui Magonem transtulit. Empedocle. Callimacho. Attalo rege. Apollodoro qui de bestiis venenatis. Hippocrate. Herophilo. Erasistrato. Asclepiade. Themisone. Posidonio Stoico. Menandris Prieneo et Heracl eote. Euphronio Athenaeo. Theophrasto. Hesiodo. Philometore rege.

arborum naturae.

honor earum (l. 2)

de peregrinis arboribus (3-63)

platanus (3-5)

quando primum in Italiam et unde natura earum miracula ex iis chamaeplatani.

quis primus viridiaria tondere instituerit malum Assyrium. quo modo seratur

Indiae arbores (8-17)

quando primum hebenus

Romae visa.

quae genera ems spina Indica ficus Indica

Indicarum arborum formae sine nominibus.

liniferae Indorum arbores. arbor pala. pomum ariera (12. 13)

piperis arbores.

genera piperis. bregma. zingiberi sive zimpiberi caryophyllon. lycium sive pyxacanthum Chironium machir saccaron arbores Arianae gentis; item Gedrosiae; item Hyrcaniae item Bactriae.

bdellim sive brochum sive malachan sive maldacum. scordasti.

in omnibus odoribus aut condimentis dicuntur adulterationes, experimenta;pretia

Persidis arbores

Persici maris insularum arbores.

gossypinum arbor cynas arbor.

ex quibus arboribus lintea in oriente fiant quo in loco arborum nullis folia decidant quibus modis constent arborum fructus de costo de nardo. differentiae eius XII asaron amomum; amomis cardamomum de turifera regione (30-32)

de arboribus? quae tus ferunt quae natura turis et quae genera de murra (33-35)

de arboribus quae ferunt eam natura et genera murrae de mastiche de ladano, storbo enhaemo bratus arbor stobrum arbor de felicitate Arabiae de cinnamo, cinnamomo, xylocinnamo casia cancamum, tarum serichatum, gabalium myrobalanus phoenicobalanus de calamo odorato de iunco odorato

Hammoniacum sphagnos cypros aspalathos sive erysisceptron maron de balsamo, opobalsamo, xylobalsamo styrax galbanum de panace spondylion de malobathro de omphacio bryon, oenanthe; massaris elate vel spathe cinnamum comacum

Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIIII

EX AVCTORIBVS

M.Varrone. Muciano. Vergilio. Fabiario. Seboso. Pomponio Mela. Fa b io Proculo. Hygino. Trogo. Claudio Caesare. Cornelio Nepote. Sextio Nigro qui Graece de medicina scripsit. Cassio Hemina. L. Pisone. Tuditano. Antiate.

EXTERNIS

Theophrasto. Herodoto. Callisthene. Isigono. Clitarcho. Anaximene. Duride. Nearcbo. Onesicrito. Polyc l ito. Olympiodoro. Diogneto. Nicobul e. Anticlide. Charete Mytilenaeo. Menaechmo. Dorotheo Athenaeo. Lyeo. Antaeo. Ephippo. Dinone. Adimanto. Ptolemaeo Lag i. Marsya Macedone. Zoilo item. Democrito. Amphilocho. Aristomacho. Alexandro polyhistore. tuba. Apollodoro qui de odoribus. Heraclide medico. Bo t r y e medico. Arcbedemo item. Dionysio item. Democle item. Euphrone item. Mneside item. Diagora item. lolla item. Heraclide Tarentino. Xenocrate Ephesio.

de peregrinis arboribus.

de unguentis (1-5)

quando coeperint genera eorum et conpositiones XXI diapasmata, magmata. probatio unguenti quanta in unguentis luxuria quando primum Romanis in usu de palmis (6-9)

de natura earum quo modo serantur genera fructus earum et insignia XLVIIII

Syriae arbores pistacia, cottana, Damascena, myxae cedru s.

quae arbores trium annorum fructum pariter habeant terebinthus rhuus

Aegypti arbores. ficus Alexandrina ficus Cypria siliqua ceraunia

Persica arbor.

quibus arboribus assidue subnascantur fructus cuci spina Aegyptia cummium genera VIII sarcocolla de papyro (21-27)

de chartae usu. quando coeperit quo modo fiat genera eius VIIII probatio chartarum vitia cb art arum de glutino chartarum de libris Numae

Aethiopiae arbores

Atlantica arbor de citri arbore (29-31)

de citreis mensis quae probentur aut vituperentur in iis malum citreum lotos

Cyrenaicae arbores. paliurus

Punici mali genera VIIII balaustium

Asiae et Graeciae arbores (35-47)

epicactis. erice. granum Cnidium sive thymelaea sive chamelaea sive pyrosachne sive cnestor sive cneorum tragion, tragacantha tragos sive scorpio, myrice sive brya, ostrys euonymos leon arbor andrachle coccygia, apharce ferula thapsia capparis sive cynosbaton sive ophios staphyle saripha spina regia cytisus arbores et frutices in mari nostro (48. 49)

item in Rubro item in Indico item in Trogodytico.

phycos, grasson sive zoster, bryon marinum, Isidos plocamos, Chariton blepharon

Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIII.

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Muciano. Vergilio. Fabiano. Seboso. Pomponio Mela. Fabio Proculo. Hygino. Trogo. Claudio Caesare. Cornelio Nepote. Sextio Nigro qui Graece de medicina scripsit. Cassio Hemina. L. Pisone. Tuditano. Antiate.

EXTERNIS

Theophrasto. Herodoto. Gallisthene. Isigono. Clitarebo. Anaximene. Duride. Nearcho, Onesicrito. Polyc l ito. Olympiodoro. Diogneto. Nicobul e, Anticlide. ChareteMytilenaeo. Menaechmo. Dorotheo Atheniense

. Lyco. Antaeo. Ephippo. Dinone. Adimanto. Ptolemaeo Lagi. Marsya Maeedone. Zoilo item. Demoerito. Amphilocho. Aristomacho. Alexandro pplyhistore. luba. Apollo doro qui de odoribus scripsit. Heraelide medico. Botrye. item. Arch e demo item. Dionysio item. Democle item. Euphrone item. Mneside item. Diagora item. lolla item. Heraclide Tarentino. Xenocrate Ephesio.

frugiferae arbores.

de vitium natura quibus modis serantur.

de uvarum natura et cura vitium et uvarum genera XCI insignia culturae et vinearum de inventione mulsi vina generosa L vina generosa transmariria XXXVIII de vino Opimiano notabilia circa apothecas de natura vini vini salsi genera VII de passi et hepsematum et dulcium generibus XVII secundari vini genera III quam nuper coeperint vina generosa in Italia de vino observations a Romulo rege quibus vinis usi antiqui quando primum vini quattuor genera ap posita ex labrusca usus V qui frigidissimus natura sucus vini fictici genera LXVI hydromeli sive apomeli sive melicraton oxymeli vini prodigiosa genera XII quibus vinis ad sacra uti fas non sit quibus generibus musta condiant (24. 25)

de pice, resinis de vasis vinariis de aceto. de faece de cellis de ebrietate ex aqua et frugibus vini vim fieri

Summa: res et historiae et observations DX.

EX AVCTORIBVS

Cornelio Valeriano. Vergilio. Celso. Catone censorio. Sasernis patre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico Iulio. Columella. Masurio Sabino. Fenestella. Tergilla. Maccio Plauto. Fabio Dossenno. Scaevola. L. Aelio. Ateio Capitone. Gotta Messalino. L. Pisone. Pompeio Lenaeo. Fabiano. Sextio Nigro. Vibio Rufino.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto item. Diodoro Prieneo. Dinone Colophonio. Epigene Bhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Asclepiade medico. Erasistrato item. Commiade qui de condituravini scripsit. Aristomacho qui item. Hicesio qui item. Themisone medico. Onesicrito. Iuba rege.

naturae frugiferarum arborum.

de olea (1-8)

quamdiu apud Graecos tanso tum fuerit.

quando primum in Italia, Hispania, Africa esse coeperit de oleo. nationes et bonitates olei quae natura olivae et olei incipientis olivarum genera XV de natura olei cultura oiearum. de servandis olivis. quo mo do faciendum oleum olei fictici genera XLVIII. cici arbor sive croto sive sibi sive sesamon de amurca pomorum omnium genera et natura (9-34)

nucum pinearum genera IIII struthiorum genera IIII cotoneorum genera IIII

Punicorum genera VIIII

Persicorum genera VII prunorum genera XII de persea malorum genera XXX quo quaeque tempore externa poma venerint in

Italiam et unde quae novissime pirorum genera XLI de insitorum varietate et fulgurum piatione de pomis servandis et uvis.

ficorum genera XXVIIII de ficis historica de caprificatione mespilae genera III sorvorum genera IIII nucum genera VIIII castanearum genera VIII siliquae de carnosis pomis.

de moris de unedone acinorum naturae bacarum naturae cerasorum genera VIIII corna. lentisci sucorum differentiae XIII (32. 33)

myrtus (35-38)

historica de myrto (36. 38)

genera eius XI laurus. genera eius XIII (39. 40)

Summa: res et Mstoriae et observationes DXX.

EX AVCTORIBVS

Fenestella. Fabiano. Vergilio. Cornelio Valeriano. Celso. Catone censorio. Sasemispatre et filio. Scrofa. M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico lulio. Columella. Masurio Sabino. Tergilla. Cotta Messalino. L. Pisone. Pompeio Lenaeo. Maccio Plauto. Fabio Dossenno. Scaevola. L. Aelio. Ateio Capitone. Sextio Nigro. Vibio Rufino.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Athenaeo. Cheresto item. Diodoro Prieneo. Dinone Colophonio. Epigene Rliodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Asclepiade medico. Erasistrato item. Gommiade qui de conditura vini scripsit. Aristomacho qui item. Hicesio qui item. Themisone medico. Onesicrito. Iuba rege.

silvestrium arborum naturae.

gentes sine arbore miracula in septentrionali regione arborum de glandiferis (3-13)

de civica corona de coronarum origine qui frondea corona donati glandium genera XIII de fago de reliquis glandibus de carbone de galla quam multa praeter glandem ferant eaedem arbores (10-13)

cachrys coccum agaricum quarum arborum cortices in usu de scandulis de pinu pinastro picea, abiete larice, taeda taxo quibus modis fiat pix liquida. quo modo cedrium fiat quibus modis spissa pix fiat. quibus coquatur resina zopissa quarum arborum materiae in pretio (24-29)

fraxini genera IIII tiliae genera II aceris genera X bruscum, molluscum, staphylodendron buxi genera III ulmorum genera VI arborum natura per situs (30. 31)

quae montanae quae campestres quae siccaneae quae aquaticae quae communes divisio generum quibus folia non decidant. de rhododendro quibus non omnia folia cadant.quibus in locis nulli arborum de natura foliorum cadentium quibus foliorum varii colores. populorum genera III quorum foliorum figura mutetur quae folia versentur omnibus annis foliorum e palmis cura et USUS foliorum mirabilia ordo naturae in satis quae arbores numquam floreant de iuniperis de conceptu arborum. de germinatione. de partu quo ordine floreant de cornu. quo quaeque tempore ferant anniferae. in triennium ferentes quae fructum non ferant quae infelices existimentur quae facillime perdant fructum aut florem quae ubique non ferant quo mo do quaeque ferant quibus fructus ante quam folium nascatur biferae. triferae quae celerrime senescant so quae tardissime.

praecoces fructus. serotini in quibus plura rerum genera gignantur crataegum differentiae arborum per corpora et ramos (53-56)

lotos sive faba Graeca de ramis cortice radicibus arbores quae sponte resurrexerint quibus modis [sponte] nascantur arbores naturae differentiae non omnia ubique generantis (58-60)

ubi quae non nascantur de cupressis nasci saepe ex terra quae ante nata non sint de hedera. genera eius XX smilax de aquaticis (64-71)

de calamis. harundinum genera XXVIII de sagittariis et scriptoriis et fistulatoriis calamis de Orchomenia harundine et aucupatoria et piscatoria de vinitoria harundine de alno de salice. genera ems VIII quae praeter salicem adligando utilia de scirpis, can delis, cannis, tegulo de sabucis, de rubis de arborum sucis de natura materiarum de arboribus caedendis (74.75)

de magnitudine arborum de materiis architectonica de sappino igniaria e ligno quae cariem non sentiant, quae rimam historica de perpetuitate materiarum teredinum genera de materiis fabrilia de glutinanda materia de laminis sectilibus arborum durantium vetustas (85-89)

ab Africano priore sata in urbe Roma D annorum arbor ab urbe condita arbores vetustiores urbe in suburbanis ab Agamemnone satae arbores a primo anno belli Troiani arbores ab Hi appellatione arbores apud Troiani antiquiores bello Troiano item Argis ab Hercule satae ab Apolline satae arbor antiquior quam Atbenae quae genera arborum minume durent arbores ex eventu nobiles quae sedem nascendi suam non habeant quae in arboribus vivant et in terra nasci non possint. genera earum VIIII cassytas, hyphear, stelis, hippophaeston de visci et similium natura de visco faciendo

Summa: res et historiae et observationes MCXXXV

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Fetiale. Nigidio. Cornelio Nepote. Hygino. Masurio. Catone. Muciano. L. Pisone. Trogo. Calpurnio Basso. Cremutio. SextioNigro.Cornelio Bo echo. Vitruvio. Graecino.

EXTERNIS

Alexandro polyhistore.Hesiodo. Theophrasto. Democrito. Homero. Timaeo mathematico.

sativarum arborum naturae.

arborum pretia mirabilia caeli natura ad arbores quam partem caeli spectare vineae debeant qualis terra optima de terrae, qua Graeci, Britanni ae et Galliae laetant, generibus VIII de cineris usu de fimo quae sata uberiorem terram faciant, quae urant quibus modis fimo utendum quibus modis arbores serantur (9-21)

semine nascentia quae numquam degenerent plantis nascentia avolsione nascentia et surculo de seminariis. de transferendis seminariis de ulmis serendis de scrobibus de intervallis arborum de umbra de stillicidiis quae tarde crescant; quae celeriter propagine nascentia de insitione (22-26)

quo mo do inventa sit genera insitionum inoculatio emplastratio de vite inserenda ramo nascentia quae taleis et quo modo serantur olearum cultura (29. 30)

operum surcularium per tempora anni digestio de ablaqueandis et adcumulandis de salicto harundineta de ceteris ad perticas et palos caeduis vinearum ratio et arbustorum (35. 36)

ne uvae ab animalibus infest entur morbi arborum prodigia ex arboribus medicinae arborum (39-47)

quo mo do rigandum mirabilia de riguis de s caripha tione quo mo do circumforandum castratio arborum caprificatio quae putationis quae stercoration is vitia arboribus medicament a

Summa: res et historiae et observationes MCCCLXXX

EX AVCTORIBVS

Cornelio Nepote. Catone censorio. M. Varrone. Celso. Vergilio. Hygino. Sasernis patre et filio. Scrofa. Calpurnio Basso. Trogo. Aemilio

Macro. Graecino. Columella. Attico lulio. Fabiano. Mamilio Sura. Dessio Mundo. C. Epidio. L. Pisone.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Theopompo. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Atheniense. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto item. Diodoro Prieneo. Dinone Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Aristandro qui de portentis scripsit.

naturae frugum.

antiquorum studium in agricultura quae prima Romae corona. de spicea corona de iugero quotiens et quibus temporibus fuerit summa vilitas annonae qui inlustres de agricultura scripserint quae observanda in agro parando de villarum positione praecepta antiquorum de agro colendo genera frugum naturae per genera frumenti (10-29)

de farre tritico hordeo (13-15. 18)

polenta p tisana trago amylo siligine; similagine arinca sive olyra semine sive zea de reliquis in oriente generibus de pisturis de sesima de erysimo sive irione de hormino milio panico de fermentis panis faciendi ratio et genera quando pistorum initium Romae de leguminibus (30-33. 36) faba ciceris genera faseoli pisum de rapis napis lupino pabularia (37-43)

vicia ervum silicia secale sive asia farrago de ocino. ervilia medica de avena. morbi frugum remedia quid in quoque terrae generum debeat seri diversitas gentium in sationibus vomerum genera ratio arandi de ocean do, runcando, sariendo.

de cratitione de summa fertilitate soli ratio saepius anno serendi idem arvum stercoratio seminum probatio quantum ex quoque genere frumenti in iugero serendum de temporibus serendi (56-61)

digestio siderum in dies et notae terrestres rerum in agro agendarum quid quoque mense in agro fieri oporteat (62-74)

de papavere de faerio causae sterilitatium et remedia (69. 70)

de messibus de frumento servando de vindemia et autumni operibus lunaris ratio ventorum ratio limitatio agro rum prognostica (78-90)

a sole a luna stellis tonitribus nubibus nebulis ignibus terrestribus aquis ab ipsis tempestatibus ab animalibus aquatilibus a volucribus (87. 88)

a quadrupedibus

Summa: res et hisioriae et observations MMLX

EX AVCTORIBVS

Masurio Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L.Pisone. Cornelio Celso. Turranio Graeile. D. Silano. M. Varrone. Catone censorio. Scrofa. Sasernis patre et filio. Domitio Calvino. Hygino. Vergilio. Trogo. Ovidio. Graecino. Columella. Tuberone. L. Tarutio qui Graece de astris scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio Plauto. Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. Attio qui Praxidica m scripsit.

EXTERNIS

Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane Milesio. Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baeehio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto item. Diodoro Prieneo. Dinone Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Thalete. Eudoxo. Philippo. Cal l ippo. Dositheo. Parmenisco. Metone. Critone. Oenopide. Conone. Euctemone. Harpalo. Hecataeo. Anaximandro. Sosigene. Hipparcho. Arato. Zoroastre. Archibio.

lini natura et miracula (1-6) genera eius excellentia XVII quo modo seratur et perfi ciatur quando primum in theatris vela de sparti natura (7-9)

quo modo perficiatur quando primum usus eius de eriophoro bulbo quae sine radiee nascantur et vivant quae nascantur et seri non possint misy, iton, geranion de tuberibus pezicae de laserpicio et lasere maspetum. magydaris (15.16)

de rubia de radicula hortorum gratia (19. 20)

digestio terra enascentium praeter fruges et frutices natura et genera et historiae nascentium in hortis rerum X (22-37)

de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibus hortensiorum folia cadant quoto quaeque die nascantur seminum natura. quo modo quaeque serantur quorum singula genera, quorum plura sint natura et genera et historiae ad condimenta in horto satarum rerum XXIII (38-55)

lacrima s ua nascens ferulacea genera IIII cannabis morbi hortensiorum remedia (58. 59)

quibus modis formicae necentur contra urucas remedia, contra culices quibus salsae aquae prosint.

ratio rigandi hortos de sucis et saporibus hortensiorum de piperitide et libanotide et zmyrmo (61. 62)

Summa: res et historiae et observationes MCXLIIII

EX AVCTORIBVS

Maccio Plauto. M. Varrone. D. Silano. Catone censorio. Hygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabim'o Tirone. Licinio Macro. Q. Birrio

. V ibio Rufino. Caesennio qui κηπουρικὰ scripsit. Castritio item. Firmo item. Potito item.

EXTEKNIS

Herodoto. Theophrasto. Democrito. Aristomacho. Menandro qui βιόχρηστα scripsit, Anaxilao.

medicinae ex i is quae in hortis seruntur.

cucumere silvestri XXVI elaterio XXVII anguino cucumere sive erratico V cucumere sativo VIIII pepone XI cucurbita sil v estr i sompho I colocynthide XIII rapis VIIII rapo silvestri I napis sive bunio sive buni ade V raphano sativo XLIII armoracia I pastinaca hibisco sive plistolochia sive moloche agria XI staphylino sive pastinaca erratica XXII gingidio I sisere XI sile XII inula XI caepa XXVII porro sectivo XXXII porro capitato XXXVIIII alio LXI lactuca XLII caprina IIII caesapo I isati I lactuca silvatica VII hieracia XVII beta XXIIII limonio sive neuroide IIII intubo quae ambubaia IIII cichorio sive chresto sive pancratio XII hedypnoide IIII seris gener ibus II medicinae VII brassica LXXXVII cyma brassica silvestri XXVII lapsana I marina brassica I scilla XXIIII bulbis XXX bulbine I. bulbo vomitorio asparago sativo XVII corruda sive ormino sive Libyco XXIIII apio XVII apiastro sive melissophyllo olusatro sive hipposelino XI oreoselino II. heteoselmo I petroselino I. buselino I ocimo XXVIII eruca XII nasturcio XLII ruta LXXXIIII mentastro XX menta XLI puleio XXV puleio silvestri XVIIII nepeta VIIII cumino XVI cumino silvestri XXVI ami X cappari XVIII ligustico sive panace III cunila bubula V cunila gallinacea sive origano V cunilagine VIII cunila molli II libanotide II cunila sativa III cunila montana VII piperitide sive siliquastro V origano oniti sive prasio VI tragorigano VIIII origano Heraclio, gener um III, medicinae XXX lepidio III git sive melanthio XXIII aneso sive aniceto LXI (72. 73)

aneto VIIII sacopenio sive sagapeno XIII papavere albo II papavere nigro VIII de sopore. de opio. contra potiones quas ἀνωδύνους et ληξιπυρέτους et πεπτικὰς et κοιλιακὰς vocant papavere silvestri II. Meconio papavere rhoea II papavere ceratiti sive glaucio sive paralio V papavere Heraclio sive aphrod e II. διὰ κωδυῶν papaver e tithymalo sive paralio III quo modo sucus herbarum colligendus porcilaca XLV. pepli XLV coriandro XXI atriplice XIIII malva malope XLVI malva malache I malva althaea sive plistoloc h ia XVIIII lapatho silvestri sive oxalide sive lapatho canterino sive rumice I oxylapatho VII hydrolapatho II hippolapatho VI lapatho sativo XXI bulapatho I sinapi, gener um III, medicinae XLVIII adarca XLVIII marrubio sive prasio sive linostropho sive philopaede sive philochare XXVIIII serpyllo XVIII sisymbrio sive Thymbraeo XIII lini semine XXVII blito VI meo Athamantico sive Athamanico VII feniculo XXIII hippomarat h o sive myrsineo V cannabi VII ferula VIII carduo sive scolymo VI theriacae conpositio

Summa: medicinae et historiae et observationes MDCVI

EX AUCTORIBVS

Catone censorio. M. Varrone. Pompeio Lenaeo. C. Valgio. Hygino. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Celso. Antonio Castore.

EXTERNIS

Democfito. Theoptirasto. Orpheo. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Pythagora. Nicandro.

MEDICIS Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Oph I one. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Appllodoro Citiense. Apollogo doro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Gleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistato. Diagora. Andrea. Mneside.Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philinio. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

naturae florum et coronamentorum.

de strophiolis. serta qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare quis primu s coronas foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primus caelaverit eos quantus honor coronarum apud antiques fuerit severitas antiquorum in coronis quem floribus honoraverit populus Romanus pactiles coronae de sutilibus coronis de nardinis. de Sericis

Cleopatrae reginae factum in coronis de rosa. gen. eius XII.

med. XXXII lili gen. III (n). med. XXI lacrima s ua nascens narcissi gen. III. med. XVI quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)

violae colores III. med. XVII luteae gen. V med. X caltha. regius flos baccar. med. XVII combretum med. I crocum. med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usu de natura odorum iris. med. XLI saliunca med. II polium sive teuthrion med. XVIII qui flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente vestium aemulatio cum floribus amarantus cyanus. med. II holochrysos med. III petilium. bellio chrysocome sive chrysitis. med. VI.

qui frutices flore coronent qui folio.

melot h rum. spiraea. o riganum. cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melit ta ena. med. XXI melilotos quae sertula Campana (29. 37). med. XIII trifoli gen. III. med. IIII. myophonum thymi genera II. med. XXXIII. flore nascentia, non semine conyza lovis flos. hemerocalies. med. IIII

Helenium med. V phlox, quae ramis et folio odorata habrotonum. med. XXII. Adonium. genera II ipsa se propaganda leucanthemum med. I amarac um sive sampsuchum. med. X I nyctegreton sive chenamyche sive nyctalops quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)

anemone coronaria sive phrenion med. X oenanthe herba med. VI. melaniam. Heliochrysos med. XI lychnis. med. VII gladiolus. hyacinthus med. VIII tiphyon. pothi gen. II. orsinae gen. II vicapervica sive chamaedaphne med. IIII quae semper vireat herba quam longa cuique vita florum quae propter apes serenda inter flores. cerintha de pabulo apium. de morbis earum et remediis (42. 43)

de venenato melle et remediis ems de melle insano de melle quod muscae non attingunt de alvariis. de alvis et cura earum si famem apes sentiant de cera facienda quae optima eius genera de cera Punica sponte nascentium herbarum in quibuscumque gentibus usus; naturae, miracula (50-108)

fraga. tamnum. ruscum med. IIII batis gen. II med. II pastinaca pratensis. Lupus salictarius colocasia. med. II anthalium ant hy llium sive an th yllum med. VI oetum. quae radices nihil supra terrain gignant: ar a chidne, aracos candryala. hypochoeris. caucalis. enthryscum. scandix, eadem tragopogon. parthenium sive leucanthes sive ama r acum sive per di cium sive muralis med. VIII trychnum sive strychnum sive h alicacabum sive cal l ias sive dorycnion sive manicon sive perit t on sive neuras sive morio sive moly med. III corchorus ined. VI aphace. ac h ynops. epipetron. quae numquam floreat, quae semper cneci gen. III. med. III aculeati generis herbae (54-58)

erynge. glycyrriza tribulus (54. 58)

anonis pheos sive stoebe. hippophaes urticae gen. IIII. lamium. scorpio acorna.leucacanthos. chalceos. c necos. polyacanthos. Onopy x os. helxine. scolymos. chamaeleon. tetralix. atractylis sive phonos.acanthice mastiche cactos. [tenica, pappum, ascalia]

herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthes.

crepis. lotos differentiae herbarum per folia:

quibus folia non cadant.

quae particulatim floreant heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur spicatarum genera:

stan y o p s. alopecuros. steleph u ros sive ortyx sive plantago. th ryallis perdicium. ornithogale post annum nascentes a summo florentes, item ab imo lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens iasine. chondrylla. pi c ris. quae toto anno floreant quibus flos ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter floreat cypiros med. VIII. thesium.

asphodelus sive h astula regia.

anthericus sive albucum iunci gen. VI. med. IIII cyperus. med. XIIII cyperis cypira h ol o sch o enos med. ex iunco odorato sive teuchite X med. ex asaro VIII med. ex Gallico nardo VIII med. ex herba quam phun vocant IIII

[Syrium] croeomagma, med. II pesoluta. med. I

Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX

EX AVCTOEIBVS

Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. Caepione. V estino. Vibio Rufino. Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.Va l gio. Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.

MEDICIS Mnesitheo qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. Timari s to. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione. Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

auctoritas herbarum(1-7)

gentes herbis formae gratia uti herbis infici vestes; item pigment o Gall icae cortina e. de sag m nibus. de verbenis et clarigatione de corona graminea. de raritate eius qui soli corona ea donati qui solus centurio medicinae ex reliquis coronamentis:

erynge sive eryngio q u a e centum capita XXX (8. 9)

acano I glycyrriza sive adipso XV stomatice I tribuli gen. II med. XII stoebe sive pheos hippop h aes. gen. II. med. II urtica LXI lamio VII scorpionis gen., II med. I leucacantha q uae phy ll os sive ischas sivepolygonatos IIII helxine XII perdicio sive Parthenio sive siderite quae urceolaris sive astercum XI chamaeleone sive ixia sive ulophyto sive cynozolo, gen. II, med. XII. mastiche coronopode anchusa XIIII pseudoanchusa q u ae echis sive doris III onochilo sive archebio sive onocheli sive rhexia sive enchrysa X cuius radices colorem mutent 25 anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, med. XI loto herba III lotometra II beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XII heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIII frutex sine radice (so)

picride I. thesio I asphodelo LI halimo XIIII acantho sive paederote sive melamphyllo V bupleuro V bupresti I elaphobosco VIIII scandice VIII enthrysco II iasine IIII caucalide XII sio XI sillybo scolymo sive limonio V sonco, gen. II, med. XV condrio sive condrille VI de boletis, proprietas eorum in nascendo de fungis. notae venenatorum. med. ex I is VIIII silphio VII laseri XXXVIIII propoli V. mellis XVI aquae mulsae XVIII (51. 52)

quare genere ciboruin mores quoque mutentur mulso VI melitite III cera VIII contra conpositiones medicorum medicinae ex frugibus (57-76)

siligine I. tritico II. palea II.

farre I. furfuribus I. arinca. athera II farina per genera, medicinae XXXVIIII polenta VIII polline V. pulte I. Farina chartaria I alica VI milio VI panico IIII sesima VII. sesamoide III.

Anticyrico IIII hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceam I ptisana IIII amylo VIII. avena I pane XXI faba XIIII lente XX X II

φάκῳ ἐπὶ τελμάτων II elelisphaco sive sphaco quae salvia XIII cicere et cicercula XX V I ervo XX lupino XXXV irione sive erysimo quod Galli velam XV

20 hormino VI lolio V miliaria herba I bromo I oroba n che sive cynomorio I contra leguminum bestiolas I de zytho I. spuma

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI

EX AVCTORIBVS iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.

medicinae ex arboribus cultis:

vitibus XX foliis et pampinis vitium X II omphacio vitium XIIII oenanthe XXI uvis recentibus uvarum servatarumgeneribus med. XI sarmentis uvarum I nucleis acinorum VI vinaceis III uva theriace IIII uva passa sive astaphide XV II astaphide agria sive staphide sive pituitaria XII labrusca sive uva taminia quae et ampelos agria XII salicastro XII vite alba sive ampelo leuce sive staphyle sive melot h ro sive psilot h ro sive archezosti sive cedros t i sive mado XXXI vite nigra sive bryonia sive Chironia sive gynaecanthe sive apronia XXXV musto XV

Falerno VI. Albano II. Surrentino III

Setino I. Statano I. Signino I ceteris vinis XIIII observationes circa vina LXI (22. 23)

quibus aegris danda, quando danda; quomodo danda. observationes circa ea XCI (24-26)

aceto XX X III aceto scillino XVII oxymelite VII. oxyalme VII sapa VII faece vini XII faece acetl XVII faece sapae IIII foliis oleae XXIII flore IIII. olea ipsa VI olivis albis IIII. olivis nigris III amurca XXI foliis oleastri XXI omphacio III oenanthino oleo XXVIII cicino XVI amygdalino XVI laureo VIIII myrteo XX chamaemyrsinae sive oxymyrsinae, cupressino, citreo, caryino, Cnidio, lentiscino, balanino cyprino et cypro ipsa XV gleucino I, balsamino XV (46. 47)

malobathro V byoscyamirio II. thermino I. narcissino I. raphanino II. sesamino III. lilino III I. Selgitico I. Iguino I elaeomeli II. pissino II palmis VIIII palma myrobalano III palma elate XV medicinae ex singulorum generum flore, foliis, fructu, ramis, cortice, suco; ligno, radice, cinere (54-83)

malorum observationes VI cotoneorum XX V struthiorum I dulcium malorum VI austerorum I citreorum V

Punicorum XX II I (57. 58)

stomatice XIIII cytino VIIII balaustio X V pirorum observationes XIII ficorum CXI caprificorum XLII erineo herba III prunis IIII

Persicis II prunis silvestribus II lichene arborum II moris X XXXVIIII (70. 71)

stomatice sive arteriace [sive] panchrestos IIII cerasis V mespilis II. sorbis II nucibus pineis XIII amygdalis XXVIIII nucibus Graecis V iuglandibus XXIIII. antidoto abellanis III. pistaciis VIII.

castaneis V siliquis V. corno I. unedonibus lauris LXVIIII myrtis LX myrtidano XIII oxymyrsine sive chamaemyrsine q u a e ruscum VI

Summa: medicinae et historiae et observationes MCCCCXVIII

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit lulio Basso qui item. Antonio Castore. M. Varrone. Cornelio Celso. Fabiano.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo, Sophocle, Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro

Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione.Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco.Olympiade 10 Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

medicinae ex arboribus silvestribus:

loto Italica VI glandibus XIII coceo ilicis III galla XXIII visco IX pilulis glandiferarum I cerro VIII subere II fago IIII cupresso XXIII cedro XIII cedride X galbaiio XX V I

Hammoniaco XXIIII styrace X II spondylio XVII spbagno sive sphaco sive bryo V terebintho VI picea VIII chamaepity XV pityusa VI resiriis XX V pice XX V II pisselaeo sive palimpissa XVI pissasphalto II zopissa I taeda I lentisco XXII platano XV fraxino V acere I populo VIII ulmo XVI tilia V sabuco XV iunipero XXI salice XIIII. Amerina I vitice XXXIII erice I genista V myrice quae et tamarica III virga sanguinea I brya XVIIII silere III ligustro VIII alno I hederis XXXVIIII cisto V cisso erythrano II. chamaecisso II. milace II. Clematide II harundine XVIIII papyro, charta III hebeno V rhododendro I rhus gen. II medicinae VI. stomatice rhu erythro VIIII erythrodano XI alysso II radicula sive struthio XVI apocyno II rore marino XVIII cachry V herba Sabina VII selagine II samolo II cummi XI spina Arabica IIII spina alba II. acanthio I acacia XVIII aspalatho sive e rysisceptro sive adipsatheo sive dia x y l o VIIII (68. 69)

spina appendice II. pyracantha I paliuro X aquifolia X. taxo I rubis LI. stomatice cyriosbato III

Idaeo rubo III rhamni gen. II med. V

Lycio XVIII sarcocolla II oporice II trixagine sive chamaedrye sive chamaerope sive Teucria XVI chamaedaphne VI chamelaea VI chamaesyce VIII chamaecisso herba I chamaeleuce sive farfaro sive farfugio I chamaepeuce II. chamaecyparisso II. ampelopraso VI. stachye I clinopodio sive cleopiceto sive zopyrontio sive odmoide III clematide centunculo III clematide sive a etite sive lagine X clematide Aegyptia sive daphnoide sive polygonoide II aro X L II (91. 92)

dracunculo II ari IIII milifolio sive myriophyllo VII pseudobunio IIII myr r ide sive myr r a sive myriza VIII oenobreche III

Magicade herbis (99-102)

coracesia et calicia

Min y ade sive Corinthia I aproxi. Pythagorea de recidivis morborum aglaophotide sive marm a ritide. Achaemenide sive hippophobade. Theombrotio sive semnio. adamantide. Arianide, theronarca. Aethiopide sive Meroide. ophiusa. Thalass a egle sive potamau g ide. theangelide. gelotophyllide. hestiateride sive protomedia sive casignete sive Dionysonymphade. helianthide sive heliocallide. hermesiade. aeschynomene. crocide. onothuride. anacampserote eriphia herba lanaria I. lactoris I. militaris I stratiotes V herba de capite statuae I herba de fluminibus I lingua herba I herba de cribro I herba de fimetis I herba a canum urina I rodarum III impia II

Veneris pecten I exedum I. notia I philanthropes I. lappa canaria II tordylon sive syreon III gramen XVII dactylos V faenum Graecum quae silicia XXXI

Summa: medicinae et historiae et observationes MCLXXVI

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Iulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.

EXTERNIS

Theophrasto, Apollodoro. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. ao Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

naturae herbarum sponte nascentium.

auctoritas herbarum de origine usus earum qui Latine usus earum scripserint quando ad Romanes ea notitia pervenerit qui primi Graecorum de his conposuerint (4. 5)

quare minus exerceantur ea remedia herbae mirabiliter inventae.

cynorrodum, med. II. dracunculus caulis I. Britannica V de maximo dolore nobilium herbarum invent ores (7-39)

moly III

δώδεκα θεῶν I paeonia sive pentorobos sive glyc ys ides I panaces Asclepion II panaces Heraclion III panaces Chironion IIII panaces Centaurion sive Pharnacion III

Heraclion siderion IIII hyoscyamos quae Apollinaris sive altercum; gen. V. med. IIII linozostis sive parthenion sive Hermu poa quae Mercurialis, gen. II. med. XXII

Achillea sideritis sive panaces Heracleum quae milifolium aut scopa regia, gen. VI. med. III

Teucria sive hermione sive splenios II

Mel amp odium sive elleborum quod veratrum, gen. III quo mo do colligatur, quo modo probetur med. ex nigro XXIIII. quomo do sumendum item in albo. med. ex eo XXIII quibus non dandum. observationes circa utrumque genus LXXXVIII (24. 25)

Mithridatia II scordotis sive scordion IIII

Polemonia sive Phil e taeria sive chil i odynamus VI

Eupatoria I

Centaurion sive Chironion XX

Centaurion lepton sive libadion quod fel terrae XXII

Centauris triorchis II

Clymenos II

Gentiana XIII

Lysimachia VIII

Artemisia sive parthenis sive botrys sive ambrosia V nymphaea sive Heraclion sive rhopalon sive mallos; gen. II. med. XIIII

Euphorbeae gen. II. med. IIII plantaginis gen. II. med. XLVI buglossos II cynoglossos III bup h thalmos sive chalca I herbae quas gentes invenerunt (43-49)

Scythice III hippace. III i sch a emon II cestros sive psychrotrop h on quae Vettonica sive serra tula XLVIII

Cantabrica II consiligo I

Hiberis VII berbae ab animalibus repertae (50-53)

chelidonia VI canaria I dictamnon VIII. pseudodictamnon sive c h ondris quibus locis potentissimae herbae propter herbas in Arcadia lac potari aristolochia sive clematitis sive Cretica sive plistolochia sive lochia polyrrizos quae malum terrae XXII argemonia IIII agaricum XXXIII echios, gen. III. med. II hierabotane sive aristereon quae verbenaca, gen. II. med. X blattaria I molemonium I pentapetes sive pentaphyllon sive chamaezelon quae quinquefolium, med. XXXIII sparganion I dauci gen. IIII. med. XVIII theronarca II persollata sive arcion VIII cyclaminos quae tuber terrae XII cyclaminos cissanthemos IIII cyclaminos chamaecissos III peucedanum XXVIII ebulum VI polemonia I phlomos quae verbascum XV phlomides II. phlomis lychnitis sive th ryallis thely ph onon sive scorpio I phrynion sive neuras sive poterion I alcima sive damasonion sive lyron XVIII peristereos VI antirrinori sive pararrinon sive lychnis agria III euplia I pericarpum, gen. II. med. II nymphaea Heraclia II lingulaca I cacalia sive le o ntice III callithrix I hyssopum XX lonchitis IIII xiphion sive phasganion IIII psyllion sive cynois sive chrysallion sive Sicelicon sive cynomyia XVI thrysellion I remedia oculorum (91-103)

anagallis sive acoron quae felis oculus, gen. II. med. VI aegilops II mandragoras sive Circe I on sive morion sive hippophlomon; gen. II. med. XIIII cicuta XIII cremnos agrios III molybdaena I capnos t run c a quae pedes gallinacei I capnos fruticosa III acoron sive acorion X V II cotyledonis gen. II. med. LXI aizoum maius sive bup h thalmon sive zoop h thalmon sive stergethron sive h y p o ge s on sive ambrosion sive amerimnon quae sedum magnum aut oculus aut digitellus, med. XXXI aizoum minus sive erith a les sive t rith a les sive erysithales quae is o etes aut sedum; med. XXXII.

andrachle agria quae illecebra XXXII erigeron sive pappos sive acanthis quae senecio VIII ephemeron II labrum Venereum I batrachion quae ranunculus sive strumos, gen. IIII. med. XIII stomatice, gen. II

Summa: medicinae et historiae et observations MCCXCII

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso. Fabiano.

EXTERNIS

Theophrasto. Apollodoro. Democrito. luba. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Niandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Xantho. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacbo. Pbania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo.Diocle. Ophione. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. Iolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

reliquae per genera medicinae de novis morbis (i)

quid sint lichenes quando primura in Italia coeperint item carbunculus item elephantiasis item colum de nova medicina de Asclepiade medico qua ratione medicinam veterem mutaverit contra Magos lichen; gen. II. med. V

Proserpinaca I bellis II condurdum I bechion sive arcion sive chamaeleuce quae tussiiago III bechion quae salvia IIII molon sive syron I amomon III ephedra sive anabasis III geum III tripolion III gromphaena mahmdrum II chalcetum I

[molemonium I]

halus sive cotonea V chamaerops I. stoechas I astragalus VI ladanum XIII chondris sive pseudodictamnum I hypocist h is sive orob e thr on, gen. II. med. VIII laver sive sion II potamogiton VIII. statice III ceratia II leontopodion sive le u ceoron sive doripetron sive thorybethron.. lagopus II epithymon sive hippopheos VIII pycnocomon IIII so polypodion III scamonia VIII titliymalos characias.., tithymalos myrtites sive cary i tes XXI tithymalos paralius sive tithymalis IIII tithymalos helioscopios XVIII tithymalos cyparit t ias XVIII tithymalos platyphyllos sive corymbites sive amygdalites III tithymalos dendroides sive cobios sive leptophyllos XVIII apios ischas sive raphanos agria II crethmon XI. cachry anthyllion II. anthyllis II cepaea I hypericon sive chamaepitys sive corisson VIIII caros sive hyperico n X callit h rix I perpressa I chrysanthemum I anthemis I silaus I herb a Fulviana inguinalis sive argemo

Chrysippeos I orchis sive Serapias V satyrion III. satyrion Erythraicon IIII lappago sive mollugo I asperugo I phycos quod iucus marinus, gen. III. med. V lappa boaria geranion sive myrris sive myrtis, gen. III. med. VI onothera sive onear III acte sive ebulum. chamaeacte hippuris sive ephedron sive anabasis quae equisaetum, gen. III. med. XVII stephanomelis erysitbales I polycnemon I arsenogonon I. Thelygonon I mastos I ophrys

Summa: medicinae et historiae et observations MXVIIII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. G. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Lulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.

EXTERNIS

Theophrasto. Apollodoro. Democrito. luba. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Xantho. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Pbania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asciepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metro doro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

reliqua genera herbarum. medicinae ex I is. aconitum sive thelyphonon sive cammaron sive pardalianches sive scorpion, med. IIII

Aethiopis IIII ageraton IIII aloe XXVIIII alcea IIII alypon I alsine ad eadem quae helxine V androsaces II I androsaemon sive ascyron VI ambrosia sive botrys sive Artemisia III anonis sive ononis V anagyros sive aco p on VI anonymos V aparine sive ompha l ocarpos sive philanthropes IIII arction sive arcturon V asplenos sive hemionios ll

Asclepias II aster sive bubonion III ascyron et ascyroides IIII aphaca III alcibium I alectoros lophos quae cri sta II alum quod symphyton petraeum XIIII alga rufa I actaea I so ampelos agria IIII absinthium; gen. III. med. XLVIII absinthium marinum sive seriphum I I ballote sive porrum nigrum III botrys sive Artemisia I brabilla I bryon marinum V bupleuron I catanance I. cemos I calyx III calyx sive anchusa sive rhinodia II

Circeia III cirsion I crataegonon, gen. II. med. VIII crocodileon II cynosorchis sive orchis IIII chrysolachani gen. II. med. III coagulum terrae II cucullus sive strumus sive strychnos VI conferva II coccum Cnidium II dipsacos III dryopteris II drabe I elatine II empetros quam nostri calcifraga m IIII epicactis sive elleborine II epimedion III ermeaphyllon III felicis gen. II, quam Graeci pterim, alii blachron, item thelypterim, nymphaea m pteri m vocant, XI femur bubulum galeopsis sive galeobdolon sive galio n VI glaux I glaucion III. collyrium, med. II glycyside sive Paeonia sive pentorobon XX gnaphalion sive chamaezelon VI gallidraga I holcus sive aristis hyoseris I holosteon III hippophaeston VIII hypoglossa I hypecoon

Idaea IIII isopyron sive phaselion III lathyris II leontopetalon sive r h apadion II lycapsos II lithospermon sive exonychon sive διὸς πυρὸν sive ʽἡρακλέουξ II lapidis muscus I limeum I leuce sive mesoleucium sive leucas III leucographis V medion III myosota sive myosotis III myagros I so nyma I natrix I odontitis I othonna I ono s ma I onopradon V osyris IIII oxys II polyanthemon sive batrachion III polygonos sive polygon i o n sive thalattias sive carcinothron sive clema sive myrtopetalos quae sanguinaria sive orios, gen. IIII. med. XXXIII pancration XII peplis sive syce sive meconion sive mecon aphrodes III periclymenon V pelecinos II polygala I poterion sive p h rynion sive neuras IIII phalangitis sive phalangion sive leucacanth a IIII phyteuma I phyllon I pellandrion II phaleris II polyrrizon II

Proserpinaca V rhecoma XXXVI reseda II stoechas III solanum quam Graeci strychnon II

Smyrnion XXXII. sinon II

Telep h ion IIII trichomanes V thalietrum I thlaspi sive Persicon nap y IIII

Trachinia I tragonis sive tragion I II tragos sive scorpio IIII tragopogon sive come I de aetatibus herbarum quo mo do cuiusque vires efiicaciores gentium vitia divers a

Summa: medicinae et historiae et observationes DCII

EX AVCTORIBVS

C. Valgio. Pompeio Lenaeo. 5 Sextio Nigro quiGraeee scripsit, lulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.

EXTERNIS

Theophrasto. Apollodoro. Democrito. Aristogitone. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui pioxpTlcra scripsit. Nicandro. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollo- doro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. Iolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Sosimene, Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petric h o. Miccione. Glaucia. Xenocrate.

medicinae ex animalibus. an sit in medendo verborum aliqua vis ostenta et sanciri et depelli (4. 5)

ex homine remedia contra Magos ex viro medicinae et observationes CCXXVI, puero VIII (6-19)

muliere LXI (20-23)

ex peregrinis animalibus (24-32)

elephanto VIII leone X camelo X hyaena LXXVIIIl crocodilo XVIIII. Crocodilea XI chamaeleone XV scinco IIII hippopotamio VII lynce V medicinae communes ex animalibus feris aut eiusdem generis placidis (33-41)

lactis usus et observationes LVII de caseis XII butyro XXV oxygala I adipis usus et observationes LII de se b o de medulla de felle de sanguine privatae ex animalibus medicinae digestae in morbos (42-80)

ex apro XLI sue LX

20 cervo LII lupo XXVII urso XXVIIII onagro XII asino LXXVI polea III equifero XI e c ulei coagul o I equo XLII hippace I bubus feris II bove LXXXI tauro LIII vitulo LVIIII lepore LXIIII volpe XX mele II fele V capra CXXIIII hirco XXXI haedo XXI de glutino taurino probando; et medicinae ex eo VII

Summa: medicinae et bistoriae et observationes MDCLXXXII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. L.Pisone. Antiate. F lacco Verrio. Fabiano. Catone censorio. Ser v io Sulpicio. Licinio Macro. Celso. Masurio. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Bitho Durracheno

. Rabirio medico. Ofilio medico. Granio medico.

EXTERNIS

Democrito. Apollonio qui et Mys. M e leto. Artemone. Sextilio Antaeo. Homero. Theophrasto. Lysimacho. Attalo. Xenocrate. Orpheo qui ἰδιοφυῆ scripsit. Archelao qui item. Demetrio. Sotira. Laide. Elephantide. Salpe.Olympiade Thebana. Diotimo Thebano. lolla. Andrea. Marcione Smyrnaeo. Aeschine medico. Hippocrate. Aristotele. Metrodoro Sceps i o. Hicetida medico. Apelle medico. Hesiodo. Bialcone. Caecilio Bione qui περὶ δυνάμεων scripsit. Anaxilao. Iuba rege.

medicinae ex animalibus.

de origine medicinae de Hippocrate quando primum clinice quandoprimum iatraliptice de Chrysippo medico, de Erasistrato de empirice de Herophilo. de reliquis inlustribus medicis quotiens ratio medicinae mutata sit quis primus Romae medicus et quando quid de medicis antiqui Romani iudicaverint vitia medicinae remedia ex lanis XXXV et sequenti lib ro XXV: LX oesypo XXXII, seq. 1. XX: LII ovis XXII, seq. 1. XLIII: LXV quae sitista ova. quo mo do fiant tota lutea de serpentium ovis de Commageno conficiendo. medicinae ex eo V remedia ex animalibus quae placida non sint aut fera (14-40)

ariete V et seq. 1. VII: XII pecude XXII et seq. 1. LV: LXXVII mulis I et seq. 1. V: VI caballis I et seq. 1. Ill: IIII cane XVI et seq. 1. XLI: LVII cane rabioso III et seq. I. II: V ichneumone I. mure XIIII et seq. 1. XXVIII: XLII mure araneo IIII et seq.. I: V glire II et seq. 1. II I: V sorice I et seq. 1. II: III mustela XVIIII et seq. 1. XXV: XLIIII stelione IIII et seq. l.XII:XVI irenaceo V et seq. 1. XIII: XVIII hystrice I et seq. 1. II: III lacerta XIII et seq. 1. XXX: XLIII salamandra I et seq. I. III: IIII coclea VI et seq. 1. LXIII: LXVI III aspide I et seq. 1. Ill: IIII basilisco IIII dracone VI et seq. 1. IIII: X vipera XIIII et seq. 1. XXI: XXXV de viperino sale

θηριακὴ ἔχεων angue VIII et seq. 1. XXVII: XXXV hydro I bova IIII et seq. 1. Ill: VII enhydride I et seq. 1. II: III serpentibus ceteris VIII et seq. 1. VII: XV scorpione IIIIet seq. 1. II: VI araneorum et phalangiorum gen. XI. med. ex i is IX et seq. 1. XXVII: XXXVI gryllo e t tauro I et seq. 1. VII: VIII scolopendra sive multipeda sive milipeda sive centipeda sive onisco sive iulo I et seq. 1. XX: XXI admiratio naturae iiihil sine usu gignentis limace I et seq. 1. Ill: IIII

[uruca I et seq. 1. II: III]

verme terreno II et seq. I. X X II: XXI III verme ex arboribus I et seq. 1. IIII: V ex volucribus aquila IIII et seq. 1. Ill: VII vulture VIII et seq. 1. VIIII: XVII gallinaceo XXXI et seq. I. XXV: LVI gallina X et seq. L XXII: XXXII ansere VII et seq.l.XV:XXII

[cygno I et seq. 1. V: VI]

de adipe avium conficiendo corvo II et seq. 1. IIII: VI cornice II et seq. 1. I: III accipitre II et seq. l.II:I V miluo II et seq. 1. VI: VIII cenchride II ciconia II et seq. 1. I: III anate IIII et seq. 1. II: VI perdice VII et seq. l. VII: X II II columba VII et seq. 1. XXV: XXXII palumbe II et seq. 1. XIIII: XVI pico Martio I turture IIII et seq. 1. V: VIIII hirundine VIIII et seq. I. XXIIII: XXXIII noctua V II et seq. 1. II: VIIII

[ulula I et seq. 1. I: II]

buboiie II et seq. 1. V: VII vespertilione IIII et seq. 1. X II: X V I apibus I V et seq. 1. VIII: XII bupresti V et seq. 1. I: VI pityocampe V [et seq. I. IIII: VI]

naturae benignitatem etiam foedis animalibus inseruisse magna remedia scarabaeo I et seq. 1. VII: VIII blatta IIII et seq. l. XIII: XVII de genere cant h aridum med. ex i is V et seq. 1. XI: XVI cimice VIII I et seq. 1. II: X I musca VII et seq. I. V: XII

[locustis IIII et seq. 1. III: VII]

attelebis I formicis III et seq. 1. V: VIII

Summa: medicinae et historiae et observationes DCXXI

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. L. Pisone. Flacco Verrio. Antiate. Nigidio. Cassio Hemina. Cicerone. Plauto. Celso. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Caecilio medico. Metello Scipione. Ovidio poeta. Licinio Macro.

EXTERNIS

Palaephato. Homero. Aristotele. Orpheo. Democrito. Anaxilao.

MEDICIS Botrye. Apollodoro. Archedemo. Aristogene. Xenocrate. Democrate. Diodoro. Chrysippo [philosopho]. Oro. Nicandro. Apollonio Pitanaeo.

medicinae exanimalibus reliquae prioris libri. de origine magices quando et a quo coeperit.

a quibus celebrata sit an exercuerit eam Italia quando primum senatus vetuerit hominem immolari de Galliarum Druidis so de generibus magices opinio Magorum de talpis. med. V reliquae medicinae per morbos digestae in animalibus quorum genera non sunt placida aut fera (8-53)

pecude L V et priore 1. XXII: LXXVII ariete VII et pr. 1. V: XII lana XXV et pr. l. XXXV:LX oesypo XX et pr. l. XXXII: LII mulis V et pr. l. I: VI caballis III et pr. l. I: IIII cane XLI et pr. l. XVI: LVII cane rabioso II et pr. l. Ill: V viverra I mure XXVIII et pr. l. XIIII: XLII mure araneo I et pr. l. IIII: V glire II I et pr. l. II: V sorice II et pr. l. I: III mustela XXV et pr. l. XVIIII: XLIIII stelione XII et pr. l. IIII: XVI irenaceo XIII et pr. l. V: XVIII hystrice II et pr. l. I: III lacerta XXX et pr. l. XIII: XLIII salamandra III et pr. l. I: IIII coclea LXIII et pr. l. VI: LXVIIII

ἀκεράτων medicamentum aspide III et pr. l. I: IIII dracone IIII et pr. I. VI: X vipera XXI et pr. l. XIIII: XXXV angue XXVII et pr. l. VIII: XXXV bova III et pr. l. IIII: VII enhydride II et pr. l. I:III amphisbaena III serpentibus ceteris VII et pr. 1. VIII: XV scorpione II et pr. l. IIII: VI araneorum et phalanglorum gen. XL med. XXVII et pr. l. I X: XXXVI gryllo e t tauro VII et pr. l. I: VIII tr o xalide III p h ryganione I scolopendra sive multipeda sive milipeda sive centipeda sive onisco sive iulo XX et pr. 1. I: XXI

[admiratio naturae nihil sine usu gignentis]

limace III et pr. l. I: IIII uruca I verme terreno XXII et pr. l. II: XXII II verme ex arboribus IIII et pr. l. I: V verme ex herba IIII herpete I ricino III I ex volucribus aquila III et pr. l. IIII: VII vulture VIIII et pr. l.VIII: XVII ossifrago II I gallinaceo XXV et pr. l. XXXI: LVI gallina XXII et pr. l. X: XXXII ovis XLIII et pr. l. XXII: LXV [Commageno V et pr. l. III I: VIIII]

ansere

XV et pr. L VII: XXII cygno V [et pr. l. I: VI] otide II corvo IIII et pr. l. II: VI cornice I et pr. l. II: III accipitre II et pr. l. II: IIII miluo VI et pr. l. II: VIII grue I I ciconia I et pr. l. II: III ibide II ardiola I anate II et pr. l. IIII: VI mergo I perdice VI I et pr. l. VII: XIIII columba XXV et pr. l. VII: XXXII palumbe XIIII et pr. l. II: XVI galerita IIII cuculo I pico Martio I turture V et pr. l. IIII: VIIII turdis III merula I hirundine XXIIII et pr. l. VIIII: XXXIII noctua II et pr. l. V II: VIIII ulula I [et pr. l. I: II]

upupa I bubone V et pr. l. II: VII passere V galgulo II vespertilione X II et pr. l. IIII:X V I cicadis I apibus VII I et pr. l. I V: XII vespis II bupresti I et pr. l. V:VI

[pityocampis IIII et pr. l. II: VI]

[naturae benignitatem et foedis animalibus inseruisse magna remedia]

scarabaeo VII et pr. l. I: VIII blatta XIII et pr. 1 IIII: XVII de genere cantharidum. med. ex i is XI et pr. l. V: XVI cimice II et pr. l. VIIII: XI musca V et pr. 1 VII: XII locustis III I formicis V et pr. l. III: VIII

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCLIIII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Nigidio. M. Cicerone. Sextio Nigro qui Graece scripsit Licinio Macro.

EXTERNIS

Eudoxo. Aristotele.Hermippo. Homero. Apione. Orpheo. Democrito. Anaxilao.

MEDICIS Botrye. Apollodoro. Menandro. Archedemo. Aristogene. Xenocrate. Diodoro. Chrysippo philosopho. Philippo. Oro. Nicandro. Apollonio Pitanaeo.

medicinae ex aquatilibus. aquarum mirabilia aquarum differentiae medicinae. Observationes CCLXVI (3-17)

quales oculis aquae prosint quales fecunditatem faciant quales insaniae medeantur quales ealculosis quales volneribus quales partum custodiant quales vitiliginem tollant quae colorem lanis faciant quae bominibus quae memoriam, quae oblivionem quae sensus subtilitatem, quae tarditatem, quae canoram vocem quae vini taedium, quae inebrient quae olei vicem praestent quae salsae et amarae saxa egerentes, risum aut ploratum facientes quae amorem sanare dicantur per triduum calentes haustus aquarum miracula (18-20)

in quibus omnia mergantur, in quibus nihil aquae necantes; pisces venenati quae lapideae fiant aut lapidem faciant de salubritate aquarum de vitiis aquarum probatio aquarum de aqua Marcia de aqua Virgine aquas inveniendi ratio sign a aquarum differentia aquarum per genera terrae ratio aquarum per tempora anni aquarum subito nascentium aut desinentium observatio historica ratio aquae ducendae quo modo medicatis utendum et ad quae genera valitudinum item marinis XXVIIII quid prosit navigatio V quo modo marina aqua in mediterraneis possit fieri I quo modo thalassomeli I quo modo hydromeli I remedium contra peregrin as aquas ex musco medicinae VI medicinae ex harenis de salis generibus et confecturis et medicinis observations CCIIII (39-45)

de salis auctoritate historica CXX spuma salis (41. 45)

flos salis XX. salsugo II de garo XV de muria XV de allece VIII de natura salis de nitri generibus et confecturis et medicinis observationes CCXXI de spongeis. medicinae et observations XCII

Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCXXIIII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. Cassio Parmense Cicerone. Muciano. Caelio. Celso. Trogo. Ovidio. Polybio. Sornatio.

EXTERNIS

Callimacho. Ctesia. Eudico. Theophrasto. Eudoxo. Theopompo. Polyclito. luba. Lyco. Apione. Epigene. Pelope. Apelle. Democrito. Thrasyllo. Nicandro.Menandrocomoedo. Attalo. Sallustio Dionysio. Andrea. Nicerato. Hippocrate. Anaxilao.

medicinae ex aquatilibus. summa naturae vis in antipathia de echenaide II de torpedine VII de lepore marino V mirabilia Rubri maris de ingeniis pisciuni proprietates piscium mirabiles (5-9)

ubi responsa dentur ex piscibus ubi ex manu edant ubi vocem agnoscant ubi amari sint; ubi salsi, ubi dulces, ubi non muti. esse et locorum sympathiam vel antipathiam quando marini pisces in usu P. R. esse coeperint

Numae regis constitutio de piscibus de curalio. medicinae et observationes XLIII de discordia inter se marinorum pastinaca VIIII. galeo, mullo XV de iis quibus in aqua et in terra victus est de castoreis. medicinae et observationes LVI (13. 14)

de testudine. medicinae et observationes LXVI aurata IIII. stella marina VII dracone marino III salsamento XXV sardis I. cybia rana marina VI. fluviatiles LII rana rubeta observationes circa eas XXXII enhydris II I cancri fluviatiles X L V. cancri marini VII e x cocleis fluviatilibus VII coracini s IIII porco pisce II vituio marino X murena I liippocampo VIIII echinis XI ostreorum genera et observationes et medieinae LVIIII purpura VIIII alga marina II mus marinus II e x scorpione marino XI sanguisugis VI murices XIII conchylia V piscium adips II callionymi III coracini fel I pectunculi I sepiae XXIIII ic h tyocolla V batia I bacchus sive mizyes II marini peduculi II canicula IIII cetum I e x deiphinis VIII coluthia sive coryphia III alcyoneum VII thynnus V menae X V I scolopendra II saurus I conchis I siluro XV strombo sive concha longa VI tethea V olus marinum I myaces X XXV mituli VIII pelorides I seriphum II erythinis II solea pisce I rhombo I blendia I urtica marina II pulmone marino IV onyches IIII ex colubra aquatica I ex hydro I mugile I ex pelamyde IIII sciaena I perca IIII ex squatina III zmarides III ophidio I ex fibro IIII bryon I ex asello pisce I phagro I ex balaena I polypo I ex glano I glaucisco I rubellio I uva marina I anguilla I hippopotamio I crocodilo I adarca sive calamochnus III calamo VIII animalium omnium in mari viventium nomina CLXXVI

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCXC

EX AVCTORIBVS

Licinio Macro. Trebio Nigro.

Sextio Nigro qui Gracce scripsit. Ovidio poeta. Cassio Hemina. Maecenate. Iaccho. Sornatio.

EXTERNIS

Iuba. Andrea. Salpe. Apione. Pelope. Apelle. Thrasyllo. Nicandro.

metallorum naturae.

de auro (2-25)

quae prima commendatio eius de anulorum aureorum origine de mo do auri apud antiques de equestri ordine. de iure anulorum aureorum (6-9)

de decuriis iudicum quotiens nomen equestris ordinis mutatum de donis militaribus aureis et argenteis quando primum corona aurea data de reliquo usu auri, feminarum de nummo aureo quando primum signatum aes,argentum, aurum. antequam ea signarentur, quis mos. in aere quae maxima pecunia primi census quotiens et quibus temporibus aucta sit aeris aut nummi signati aestimatio de cupiditate auri qui plurimum auri et argenti possederint quando primum argenti apparatus in harena, quando in scaena quibus temporibus plurimum in aerario populi Romani auri et argenti fuerit quando primum lacunaria inaurata quibus de causis praecipua auctoritas auro ratio inaurandi de inveniendo auro de auripigmento de electro primae aureae statuae medicinae ex auro VIII de chrysocolla (26-29)

ratio eius in picturis medicinae ex chrysocolla VII de aurificum chrysocolla sive santerna mirabilia naturae glutinandis inter se et perficiendis metallicis rebus de argento de argento vivo de stimi sive stibi sive alabastro sive larbasi sive platyop h thalmo. medicinae ex eo VII de scoria argenti. medicinae ex ea VI de spuma argenti. medicinae ex ea VII de minio (36-41)

quam religiosum apud antiquos fuerit de inventione eius et origine de cinnabari ratio eius in picturis et medicina (38. 39)

genera mini ratio eius in picturis de hydrargyro medicina ex minio de argento inaurando de coticulis aurariis argenti genera et experimenta (44-55)

de speculis de Aegyptio argento de inmodica pecunia quorum maximae opes fuerint quando primum populus Romanus stipem sparserit de luxuria in vasis argenteis frugalitatis antiquae in argento exempla quando primum lectis argentum additum quando lances inmodicae factae quando repositoriis argentum additum quando tympana facta inmodica argenti pretia de statuis argenteis nobilitates operum et artificum in argento de sile qui primi sile pinxerint et qua ratione de caeruleo. medicinae ex eo II (57. 58)

Summa: medicinae et historiae et observationes CCLXXXVIII

EX AVCTORIBVS

Domitiano Caesare. Iunio Gracchano. L. Pisone. M. Varrone. Corvino. Attico Pomponio. Calvo Licinio. Cornelio Nepote. Muciano. Boccho. Fetiale. Fenestella. Valerio Maximo, lulio Basso qui de medicina Graece scripsit. Sextio Nigro qui item.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito.Iuba. Timaeo historico. Qui de medicina metallica scrip - s erun t: Heraclide. Andrea. Diagora. Botrye. Archedemo. Dionysio. Aristogene. Demo - cle. Mneside. Attalo medico. Xenocrate item. Theomnesto. Nymphodoro. lolla. Apollodoro

. Pasitele qui mirabilia opera scripsit. Antigono qui de toreutice scripsit. Menaechmo qui item.

aeris metalla (1-38)

genera aeris (2-5)

quae Corinthia quae Deliaca quae Aeginetica de tricliniis aeratis (4. 5. 8)

de candelabris de templorum ornamentis ex aere quod primum dei simulacrum Romae ex aere factum de origine statuarum et honore statuarum genera et figurae.

antiquas statuas togatas sine tunicis fuisse (10. 11)

quae primae statuae Romae. quibus primum publice positae, quibus primum in columna, quando rostra quibus externis Romae publice positae quibus Romae mulieribus in publico positae quae prima Romae statua equestris publice posita quando omnes privatim positae statuae ex publico subiatae quae prima ab externis publice posita fuisse antiquitus et in Italia statuaries de pretiis signorum inmodicis de colossis in urbe celeberrimis nobilitates ex aere operum et artificum CCCLXVI differentiae aeris et mixturae. de pyropo de Campano aere de servando aere de cadmia med. ex ea XV aeris usti effectus in mediciria X de scoria aeris. de flore aeris, squama aeris, stomomate aeris. med. ex iis XLVII aerugo, med. ex ea XVIII hieracium scolex aeris. med. ex eo XVIII de chalcitide. med. ex ea VII psoricon sori. med. ex eo III misy. med. ex eo XIII chalcanthum sive atramentum sutorium. med. ex eo XVII pompholyx. spodium. med. ex i is VI (33. 34)

antispodi gen. XV smegma de diphryge de triente Servilio de ferrariis metallis (39-46)

simulacra ex ferro caelaturae ex ferro differentiae ferri de ferro quod vivum appellant ferri temperatura robiginis remedia med. ex ferro VII med. ex robigine XIII med. ex squama ferri XVII hygremplastrum de plumbi metallis (47-56)

de plumbo albo de argentario. de stagno de plumbo nigro med. ex plumbo XV med. ex scoria plumbi XV spodium ex plumbo de molybd a ena. med. ex ea V psimythium sive cerussa. med. ex ea VI sandaraca. med. ex ea XI arrlienicum

Summa: medicinae CCLVIII. ex iis ad canis morsus, ad caput, alopecias, oculos XXV, aures, nares, oris vitia, lepras, gingivas, dentes; uvam, pituitam, fauces, to n csillas, angina m, tussim, vomitiones, pectus, stomaehum, suspiria, lateris dolores, splenem, ventrem,tenesmum, dysenteriam, sedem, verenda, sanguinem siste n dum, podagra s, hydropicos, ulcera, volnera XXVI, suppurata, ossa, paronychia, ignem sacrum, haemorroidas, fistulas, callum, pusulas, scabiem, cicatrices, infantes, muliebria vitia, psilotrum, venerem inhibendam, ad vocem, contra lymphationes. Summa: res et historiae et observationes DCCCCXV

EX AVCTORIBVS

L. Pisone. Antiate. Verrio. M. Varrone. Cornelio Nepote. Messala Rufo. Marso poeta. Boccho. Iulio Basso qui de medicina Graece scripsit. Sextio Nigro qui item. Fabio Vestale.

EXTERNIS

Democrito. Metrodoro Scepsio. Menaechmo qui de toreutice scripsit. Xenocrate qui item. Antigono qui item. Duride qui item. Heliodoro qui Atbeniensium anathemata scripsit. Pasitele qui mirabilia opera scripsit. Timaeo. Qui de medicina metallica scripserunt: Nymphodoro. Iolla. Apollodoro. Andrea. Heraclide. Diagora. Botrye. Archedemo. Dionysio. Aristogene. Democle. Mneside. Xenocrate Zenonis. Theoninesto.

honos picturae (l)

honos imaginum quando primum clupei vice imaginum instituti quando primum in publico positi quando in domibus de picturae initiis de mono Chromatis picturis de primis pictoribus antiquitas picturarum in Italia de pictoribus Romanis quando primum dignitas picturae et quibus ex causis Romae qui victorias suas pictas proposuer i nt quando primum externis picturis dignitas Romae (8-10)

ratio pingendi de pigmentis praeter metallica (12-32)

de coloribus facticiis de Sinopide. med. ex ea XI de rubrica. de terra Lemnia. med. ex ea VIIII de A egyptia terra de ochra. med. ex rubrica III leucopborum

Paraetonium

Melinum. med. ex eo VI cerussa usta

Eretria terra, med. ex ea VI sandaraca sandyx

Syricum atramentum purpurrissum

Indicum. med. ex eo III

Armenium. med. ex eo I viride Appianum anulare qui colores udo non inducantur quibus coloribus antiqui pinxerint quando primum gladiatorum pugnae pictae et propositae sint de aetate picturae operum et artificum in pictura nobilitates CCCCV (34-41)

picturae primum certamen qui penicillo pinxerint (36. 37)

de avium cantu compescendo qui encausta cauterio velcestro vel penicillo pinxerint (39-41)

quae quis primus invenerit in pictura quid difficillimum in pictura.de generibus picturae quis primus lacunaria pinxerit. quando primum camarae pictae pretia mirabilia picturarum.de talento plastices primi inventores quis primus ex facie imaginem expresserit nobilitates artificum in plastice XIIII de figlinis operibus. de Signinis terrae varietates (47-58)

de pulvere Puteolano et aliis terrae generibus quae in lapidem vertuntur de parietibus formaceis de latericiis et laterum ratione de sulpure et generibus eius.med. XIIII de bitumine et generibus eius. med. XXVII de alumiue et generibus eius.med. ex eo XXX X IIII de terra Samia. med. ex ea III

Eretriae terrae genera de terra ad medicnam lavanda de Chia terra, med. ex ea III de Selinusia. med. ex ea III de pnigitide. med. ex ea VIIII de ampelitide. med. ex ea IIII cretae ad vestium usus

Cimolia. med. ex ea VIIII

Sarda. Vmbrica. saxum argentaria. qui et quorum liberti praepotentes terra ex Galata. terra Clupea. terra Baliarica. terra Ebusitana. med. ex i is IIII

Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCLVI

EX AVCTORIBVS

Messala oratore. Messala sene. Fenestella. Attico. M.Varrone. Ve r rio. Nepote Cornelio.

Deculone. Muciano. Melisso. Vitruvio. Cassio Severe. Longulano. Fabio Vestale.

EXTERNIS

Qui de pictura scrips erunt: Pasitele. Apelle. Melanthio. Asclepiodoro. Euphranore. Heliodoro qui anathemata Atheni en s ium scripsit. Metrodoro qui de architectonice scripsit. Democrito. Theophrasto. Apione grammatico. Qui de metallica medicina scrips erunt: Nymphodoro. Iolla. Apollodoro. Andrea. Heraclide. Diagora. Botrye. Archedemo. Dionysio. Aristogene. Democle. Mneside. Xenocrate Zenonis. Theomnesto.

naturae lapidum.

luxuria in marmoribus (1-3)

quis primus peregrine marmore columnas habuerit Romae quis primus in publicisoperibus ostenderit (2. 3)

qui primi laudati in marmore scalpendo et quibus temporibus de Mausoleo Cariae nobilitates operum et artificum in marmore CCXXV quando primum marmorum in aedificiis usus quis primi marmora secuerint et quando quis primus Romae crustaverit parietes quibus aetatibus quaeque marmora in usum venerint Romae ratio secandi marmora. de harenis quibus secantur de Naxio. de Armenio de Alexandrinis marmoribus de onyche sive alabastrite.

med. ex e o II I de lygdino, corallitico, Alabandico, Thebaico, Syenite de obeliscis (14. 15)

de eo qui pro gnomone in campo Martio est opera mirabilia in terris (16-23)

Sphinx Aegyptia. pyramides

Pharos labyrinthi pensiles horti. pensile oppidum de templo Ephesiae Dianae aliorum templorum admirabilia de lapide fugitivo. echo septiens resonans. sine clavo aedificia

Romae miracula operum XVIII de magnete lapide. med. ex eo III

Syrius lapis de sarcophago sive Assio. med. ex eo X de che rn ite. de poro de lapidibus osseis. de palmatis. de Taenariis. de Coranis, de nigris marmoribus de molaribus lapidibus. pyrites, med. ex eo VII ostracites. med. ex eo IIII amiantus. med. ex eo II geodes. med. ex eo III melitinus. med. ex eo VI gagates. med. ex eo VI spongites. med. ex eo II

Phrygius haematites, med. ex eo V schistos. med. ex eo VII androdamas, med. ex eo II.

Arabicus. miltites sive hepatites, anthracites

Aētites. Taphiusius. callimus

Samius. med. ex eo VIII

Arabus. med. ex eo II de pumice, med. ex eo VIIII de mortariis medicinalibus et aliis. Etesius lapis, chalazius

Siphnius. lapides molles lapides speculares phengites de cotibus de tophis de silicum natura. de reliquis ad structuram lapidibus (49. 50)

genera structurae de cisternis de calce harenae genera, mixtura harenae et calcis vitia structurae. de tectoriis de columnis. genera columnarum med. ex calce V de maltha de gypso de pavimentis (60-64)

asarotos oecos quod primum pavimentum Romae de subdialibus pavimentis

Graecanica pavimenta quando primum lithostrota quando primum camarae vitreae origo vitri genera eius et ratio faciendi de Obsianis miracula ignium medicinae ex igni et cinere III prodigia foci

Summa: medicinae ex iis LXXXVIIII:

ad serpentes III, bestiarum morsus, ad venena, caput, oculos, epinyct i das, dentes, dentifricia, fauces, strumas, stomachum; iocinera, pituitam, testes, vesicam, calculos, panos, haemorroidas, podagras, sanguini sistendo, sanguinem reicientibus, luxata, phreneticos, lethargicos, comitiales, melancholicos, vertigines, ulcera, volnera urenda, secanda, convolsa, contusa, maculas, usta, p h thisin, mammas, muliebria vitia, carbunculos, pestilentia.

Summa omnis: res et historiae et observationes CCCCXXXIIII

EX AVCTORIBVS

M. Varrone. C. Galba. Cincio. Muciano. Nepote Cornelio. L. Pisone. Q. Tuberone. Fabio Vestale. Annio Fetiale. Fabiano. Seneca. Catone censorio. Vitruvio.

EXTERNIS

Theophrasto. Pasitele. Iuba rege. Nicandro. Sotaco. Sudine. Alexandro polyhistore. Apione Plistonice. Duride. Herodoto. Euhemero. Aristagora. Dionysio. Artemidoro. Butorida. Antisthene. Demetrio. Demotele. Lycea.

origo gemmarum de Polycratis tyranni gemma, de Pyrrhi regis (2. 3)

qui scalptores optimi nobilitates scalpturae quae prima Romae dactyliothece gemmae in Pompei Magni triumpho translatae quando primum myrrhina invecta. luxuria circa ea natura eorum de crystallo (9. 10)

medicina ex eo luxuria in crystallo de sucino (11. 12)

quae mentiti sint auctores de eo gen. eius VII. med. ex his...

lyncurium. med. II de adamante sive an an cite.

gen. adamantis VI. med. II de smaragdis (16-19)

gen. eorum XII vitia eorum tanos gemma. c h alcosmaragdos de beryllis. genera eorum VIII. vitia eorum de opalis. genera eorum VII.

vitia eorum et experimenta (21. 22)

de sardonyche. gen. eius.... vitia eius de onyche. gen. eius....

de carbunculis (25. 26)

gen. eorum XII vitia eorum et experimenta anthracitis sandastros. sandaresus lychnis, gen. ems IIII

Carehedonia sarda. gen. eius V de topazo. gen. eius II de callaina de prasi o. gen. eius III nilion molochitis de iaspide gen. eius XVII. vitia eorum de cyano. gen. eius I II de sappiro amethystos gen. eius V. socondion. sapenos. pharanitis. Aphrodites blep h aron sive anteros sive paederos hyacinthus de. chrysolitho. gen. eius II II de chryselectro leucochrysos. gen. eius III melichrysi, xuthi paederos sive sangenon sive syenites asteria astrion astriotes astolon ceraunia. gen. eius IIII. baetylos iris leros

Achatae. gen. eorum XIIII. acopos. med. ex ea... alabastritis. med. ex ea... alectoriae. androdamas. argyrodamas. antipathes. Arabica. aromatit i s. asbestos. aspisatis. atizoe. augitis. a m - phidanes sive chrysocolla. Aphrodisiaca. apsyctos. Aegyptilla

Balanitae. batrachitis. baptes. Beli oculus. Belus. baroptenus sive baripe. botry i tis. bostryc h itis. bucardia. brontea. Bol o e

Cadmitis. callais. capnitis. Cappadocia. callaica. catochitis. catoptritis. cepitis sive cepolatitis. ceramitis. cinaediae. ceritis. cireos. corsoides. corallachates. corallis. crateritis. crocallis. cyitis. chalcophonos. chelidoniae. che-loniae. chelonitis. chloritis. Choaspitis. chrysolampsis. chrysopis. cetionides

Daphnea. diadochos. diphyes. Dionysias. dracontias

Encardia sive e nariste. enorchis. exhebenus. erythallis. erotylos sive amphicom o s sive hieromnemon. eumeces. eumithres. eupetalos. eureos. eurotias. eusebes. epimelas

Galaxias. galactitis sive leucogaea sive leucograp h itis sive synechitis. gallaica. gassinnade. glossopetra. Gorgonia. goiiiaea

Heliotropion. Hephaestitis. Hermu aedoeon. hexecontalithos. hieracitis. hammitis. Hammortis cornu.hormiscion. hyaeniae. haematitis meniu sive x u thos

Idaei dactyli. icterias. Iovis gemma sive drosolithos. Indic a e. ion

Lepidot i s. Lesbi a. leucop h thalmos.leucopoecilos. libanochr u s. limoniatis. liparea. Iysimachos. Ieucochrysos

Memnonia. Media, meconitis. mithrax. moroc h thos. mormorion sive promnion sive

Alexandriorn. myr r itis. myrmecias. myrsinitis. mesoleucos. mesomelas

Nasamonitis. nebritis. Nipparena

Oica. ombria sive notia. onocardia. oritis sive sideritis. ostracias sive ostracitis. ostritis. op h icardelos. obsiana

Panchrus. pangonus. paneros sive panerastos. Ponticae. gen. IIII. phloginos sive chrysitis. phoenicitis. phycitis. perileucos. paeanitis sive gaeanis

Solis gemma, sagda. Samothracia. sauritis. sarcitis. selenitis. sideritis. sideropoecilos. spongitis. synodontitis. Syrtitis. syringitis

Trichrus. thely r rhizos. thelycardios sive mucul. Thracia, gen. III. tephritis. tecolithos

Veneris crines. Ve i entana

Zathene. zamilam p is. zoraniscaea hepatitis, steatitis. Adaduso nephros. Adadu op h thalmos. Adadu dactylos. triop h thalmos carcinia s. echitis. scorpitis. scaritis. triglitis. aegop h thalmos. hyop h thalmos. geranitis. Aëtitis. myrmecitis. cantharias. lycop h thalmos. taos. timictonia ammochrysos. cenchritis. dryitis. cissitis. narcissitis. cyamias. pyren. phoenicitis. c h ala z ias. pyritis. polyzonos. astrapaea. p h logitis. anthracitis. enygros. polyt h rix. leontios. pardalios. drosolithos. melichrus. melich l oros. crocias. polias. spartopolia. rhoditis. melitis. chalcitis. sycitis. bostryc h itis. cher n itis. anancitis. synochitis.

dendritis coc h lides de figura gemmarum ratio probandi comparatio naturae per terras.

comparatio rerum per pretia

Summa: res et historiae et observationes MCCC

EX AVCTORIBVS

M. Varron e. actis triurmpho rum. Maecenate. I accho. Cornelio Bo c cho.

EXTERNIS

Iuba rege. Xenocrate Zenonis. Sudine. Aeschylo. Philoxen o. Euripide. Nicandro. Satyro. Theophrasto. C h arete. Philemone. Demostrato. Zenothemi. Metrodoro. Sotaco.

P y t h ea. Tim a eo Siculo. Nicia. Theochresto. Asaruba. Mnasea. Theomene. Ctesia. Mithridate. Sophocle. Archelao rege. Callistrato. Democrito. Ismenia. Olympico. Alexandro pol yh istore. Apione. Oro. Zoroastre. Zachalia.